Martin van Gelderen
banner
erasmianmartin.bsky.social
Martin van Gelderen
@erasmianmartin.bsky.social

intellectual historian • citizen -'old' republican • inspired by erasmus and grotius • member of the academia europaea • erasmianmartin.world

Political science 29%
History 27%
Pinned
When a book arrives, it feels special: years of life, hard work,. passion.

This one feels very special, thanks to all contributors, Ivan Gaskell, Gert, and our book designer, Sigrid, who does wonders with chiaroscuro.

Last but not least, it feels special, because, well, it's about #Rembrandt!
Sir Thomas More and his family. Fantastic study for (alas!) now lost painting by Hans Holbein. So unusual as a family portrait, but then, this family was unusual too. Today is Thomas More's day.
Wonderful news from Birkbeck's School of Historical Studies. We're hiring not one but TWO open-ended, full-time roles: Medieval Studies, and History of Art! cis7.bbk.ac.uk/home.html#fi...
Current Vacancies - Birkbeck, University of London
Birkbeck
cis7.bbk.ac.uk
Work with me! 2-year postdoc (1+1) within COLUMN: Colonial Legacies of Universities: Materialities and New Collaborations (HORIZON_HORIZON-CL2-2024-HERITAGE-01-04). Topic: “Research of university botanical collections in relation to Italian and European colonialism”. Call at: shorturl.at/aurdS
Procedura di valutazione comparativa per titoli e colloquio per il conferimento di n. 1 incarico post-doc presso il Dipartimento di Filosofia - SSD PHIL-02/B - GSD 11/PHIL-02- Cod. Pica incarichipd202...
shorturl.at
Some professional news: I'm now hiring two postdocs to be part of the research project I'm leading on global republicanism and the making of democratic cultures in the early 19th century. If you know someone for whom this may be relevant, don't hesitate to let them know.

www.au.dk/om/stillinge...
2 Postdoctoral positions in Intellectual History at the Department of History - Ledig stilling på Aarhus Universitet
Ledig stilling ved Institut for Kultur og Samfund - Historie, fag, Aarhus Universitet
www.au.dk

Is het zo erg?
1. Met studenten in seminar over Spinoza, Bayle en Locke met AI geëxperimenteerd. AI voor deze thematiek dramatisch slecht. Veel onzin, veel goedkoop geleuter.
2. Mondelinge examens! Meer dan ooit een goede vorm voor toetsing van kennis en kritisch inzicht.
www.nrc.nl/nieuws/2026/...
Wat zijn scripties waard, nu AI meeschrijft? ‘Je weet niet meer wat je aan het beoordelen bent, de student of de chatbot’
AI: ChatGPT en andere generatieve AI-systemen hebben razendsnel hun weg gevonden in het hoger onderwijs. Universiteiten en hogescholen worstelen met de gevolgen: hoe valt fraude nog aan te tonen, en w...
www.nrc.nl

Wat ontbreekt: op financieel-economisch terrein zet de coalitie rond Meloni het oude Berlusconi beleid voort en doet dus...niets. De leegloop gaat gewoon verder.
Ook daardoor kan de fragiele coalitie, met de wispelturige Salvini en de bejaarde Tajani, voortdobberen.
www.nrc.nl/nieuws/2025/...
Giorgia Meloni’s conservatieve pragmatisme scoort in Europa
Radicaal-rechts in Italië: De Italiaanse premier Meloni blikt terug op een sterk politiek jaar. Haar strenge migratiebeleid is inmiddels gangbaar in Europa en in december werd ze de „kingmaker” genoem...
www.nrc.nl
“This article urges a fresh view on [AI large language model] hallucinations by arguing that, rather than being errors in any conventional sense, they are evidence of a probabilistic system incapable of dealing with questions of knowledge.”
Rethinking Error: “Hallucinations” and Epistemological Indifference | Critical AI | Duke University Press
read.dukeupress.edu
Announcing eurosky.social accounts - launching January 2026.

✅ Managed by Eurosky, a European non-profit initiative
✅ Hosted on European cloud
✅ Governed by European law

www.eurosky.social/register
Register for a eurosky.social account - one web identity, dozens of apps — eurosky
www.eurosky.social
Christmas lights have come to the cathedral of Pistoia and the medieval civic buildings of the central square

Primair zou ik met Schiller, Über die ästhetische Erziehung des Menschen, 1795 beginnen --daar zie je het vaarwel van de 'politiek' heel duidelijk. Recente engelse uitgave bij Penguin van Alexander Schmidt.

Wolfgang Hardtwig, Geschichtskultur und Wissenschaft, München, 1990
Michael Maurer, Wilhelm von Humboldt. Ein Leben als Werk, Böhlau Verlag, 2016
In het engels de vele studies van Frederick Beiser.
Veel leesplezier!

Manfred Geier, Die Brüder Humboldt: Eine Biographie, Reinbek, 2009
Dieter Langewiesche, ‚Bildungsbürgertum: Zum Forschungsprojekt des Arbeitskreises für moderne Sozialgeschichte‘ in Manfred Hettling and Richard Pohle (eds.), Bürgertum: Bilanzen, Perspektiven, Begriffe, Göttingen, 2019, pp. 37-57.

Echt? In mijn Rotterdamse studiejaren lagen er werelden tussen docenten als Van Doorn, Peper, Rosenthal, Blockmans, zelfs de piepjonge Wijers.
En bij historici: Kossmann versus Van Deursen vond ik al redelijk 'veelvormig'. Misschien iets verder kijken, ietwat meer, tsja, longue duree?

Tenslotte: in het merkwaardige Duitse academische systeem is de Professor:in vrijwel onaantastbaar. Wellicht naïef (zie de hapless Humboldtianen tijdens Nazisme) maar Wissenschaft, uitstijgend boven elk belang, en Politik, sfeer der belangen, zijn in die Humboldtiaanse traditie juist wezensvreemd.

Nogmaals: dat complexe Staatsbegriff is niet met 'politiek' te verwarren. Dat wilden Humboldt en Schiler na de Franse Revolutie juist vermijden. Der Staat dient, levend in Bildung (niet er buiten dus), verheven te zijn: Goethe als minister! Dat ideaal wilde Meinecke na de oorlog nog doen herleven...

Waarom dan Humboldt erbij slepen? Is het Bildungsideaal in Nederlandse wetenschapsdiscussies zo relevant?
En nogmaals: juist de Humboldtiaanse Professor:in wil met partijpolitiek en ideologie helemaal niets van doen hebben.
Misschien gewoon eerst wat meer Humboldt, en zeker ook Schiller, lezen?

Je voorstel 'Humboldtiaans' te noemen, is voor een gepromoveerd historicus, werkzaam aan het Berlijnse WZB, simplistisch.
De wezenlijke dimensie van Humboldtiaanse Bildung, die juist boven de politiek wil uitstijgen, heb je wellicht gewoon gemist? En vind je de Geisteswissenschaften echt eenvormig?

Tenslotte: in de afgelopen 40 jaar is, in mijn eigen beleving, juist de Duitse Geschichtswissenschaft toch wel wat meer veelvormig geworden. De dagen van de dominantie van de Bielefelder Schule en van, aan conservatieve zijde, Gall c.s. zijn voorbij. Kijk in Berlin naar HU en FU-- eenvormig? Echt?

Bildung is Ländersache, 'Berlijn' heeft daar weinig te zeggen. En elke politicus, die nog een beetje voeling met het Humboldtiaanse Bildungsideaal heeft (denk aan CDU-Merkel, Grüne-Habeck) zal zich hoeden op grond van wat jij 'politiek' noemt wetenschapsbeleid te voeren.

3. In het Humboldtiaanse ideaal is der Staat doordrenkt met Bildung. Met partijpolitiek heeft dat Staatsbegrip niets te maken. Later wreekt dat enorm, zoals de oude Meinecke anno 1948 uiteindelijk, wel heel erg laat, erkende. Dat falen betekende o.m. het einde van de roemruchte Geistesgeschichte.

Oppassen voor anachronisme:
1. Humboldtiaanse Wissenschaft is toch wat anders als moderne wetenschap.
2. Het veelomvattende ideaal is Bild -- zie discussies tussen historici als Koselleck, Langewiesche, Hardtwig, die het maar niet lukt een goede vertaling te vinden. Te Duits!?

Denk bij het begrip 'Staat' aan Hegel, zelfs Ranke: God's voetstap op aarde. Dat heeft met partijpolitiek niets te maken -- Wissenschaft, de beroeping van geleerden om kennis te 'schaffen'/schapen en te delen, staat ver verheven boven dat gedoe. Geen kletsende Cliteur dus, maar ware Gelehrsamkeit!

Centraal staat natuurlijk het veelomvattende begrip Bildung, en dat betekent vooral de vorming van 'character' door kennis van cultuur en schoonheid. Daarnaast gaat om 'Staat' (niet Politik dus) en dat begrip moeten we 'geistig', net als 'Wissenschaft' in de Pruisische context, historisch begrijpen.

Humboldt: 'Was man daher höhere wissenschaftliche Anstalten nennt, ist, von aller Form im Staate losgemacht, nichts Anderes als das geistige Leben der Menschen, die äussere Musse oder inneres Streben zur Wissenschaft und Forschung hinführt.'
For all postdocs and ECRs: don't miss out on this great opportunity with the Turin Humanities Programme!

voltaire.ox.ac.uk/news-item/tu...
TURIN HUMANITIES PROGRAMME: 6th CALL FOR APPLICATIONS - 2025
TURIN HUMANITIES PROGRAMME 6th CALL FOR APPLICATIONS – 2025 2026-2028 RESEARCH CYCLE The full call can be found here as pdf file. Terms and Conditions (pdf) Project Description (pdf) Flyer (pdf)…
voltaire.ox.ac.uk
Workshop on Freethinking and Democracy at Jyväskylä on 13 December—come join us if you're around & interested!

#Rembrandt radiert 'Maria mit Kind' 1641.
Protestantisiert er ein Motiv der katholischen Bildtradition?
Ist es die deale ökumenische Weihnachtskarte?
Heute drehte ein Besucher der Ausstellung 'Weihnachten mit Rembrandt' die Karte um- und entdeckte ein neues Gesicht.
www.gvdkunst.de/c/ausstellun...
Joanna Koerten (1630-1715), Dutch painter, draughtswoman and pioneer in the art of paper cutting (silhouettes) #WomensArt
Margaret Cavendish, the 17th-century Duchess of Newcastle and subject of today's broadcast, was a fascinating polymath. Check out her radical vision of equality at Philosophers Corner, and tune in at 11 am on KALW 91.7 FM in the SF Bay Area: philosophytalk.org/blog/margare...

#PhilSky #WiseWomen
Margaret the First - Philosophy Talk
Margaret Cavendish, Duchess of Newcastle in the 17th century, was a fascinating polymath. And she had a radical idea about the universe: everything in it thinks. Amoebas, rocks, trees, dust—you name i...
philosophytalk.org

#Weihnachten mit #Rembrandt
Ein Treffen zwischen der Radierkunst des 17. Jahrhunderts und der neuesten Scan und Drucktechnologie des 21. Jahrhunderts.
#Ausstellung in #Göttingen
Mehr Info:
www.gvdkunst.de/c/ausstellun...