Port Alaçatı Projesi'nde yanıtsız kalan sorular yeniden Meclis gündeminde
Yazıyı Küçült (-) Yazıyı Büyüt (+)
İzmir- Çeşme "Port Alaçatı" olarak bilinen alanda onaylanan imar planları ve kıyı kenar çizgisi değişikliği sonucunda yapılan fiziki müdahaleler ile gündeme gelen proje tartışmaları önce mahkeme salonlarına daha sonrada TBMM gündemine taşınmıştı. Çeşme Belediyesi'nin yüzde 5 ortak olduğu "Port Alaçatı" Projesinde aydınlatılmayan sorular gündemdeki yerini korumaya devam ediyor.
Gazetemizin 7 Aralık 2023 yılında "Port Alaçatı davasına buharlaşan 'milyon eurolar' damga vurdu" başlığıyla duyurduğu Port Alaçatı Projesindeki sorular hâlâ yanıtsız.DEM İzmir Milletvekili İbrahim Akın, daha önce verdiği soru önergelerine yanıt alamayınca, şimdi de Adalet Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlıklarına aynı anda soru önergeleri vererek "acil yanıt" talep etti. Soru önergesi hakkında görüştüğümüz Akın, gazetemize açıklamalarda bulundu.
Yargının resen harekete geçmesi gereken imar ve çevre suçlarında dahi uzun süre hiçbir ilerleme kaydedilmemesine dikkat çeken Akın, Port Alaçatı örneği, çevreyi ve kamusal alanları tahrip eden büyük ölçekli projelerin fiili bir dokunulmazlık zırhı altında korunduğu yönündeki endişeleri somutlaştırdığını dile getirdi.
Adalet Bakanı Yılmaz Tunç'a yönelik sorularında hukuk devleti vurgusu yapan Akın, "Benzer çevre suçlarında hızlıca iddianame hazırlanırken Alaçatı Port dosyası neden yıllardır bekletiliyor. Bu durum, adaletin kişiye, sermayeye veya siyasal ilişkilere göre farklı işlediği kanaatini güçlendirerek hukuk devleti ilkesini ağır biçimde zedelemektedir” dedi.
Suç duyuruları yanıtsız kaldı
Çeşme Alaçatı Mahallesi 4165 ada 1 parselde yürütülen, "Port Alaçatı" olarak bilinen projeyle ilgili biri bireysel, diğeri ise Çeşme Yarımada Çevre Derneği tarafından Çeşme Cumhuriyet Başsavcılığı'na yapılan başvurular yanıtsız kaldı.
Soru önergesinde suç duyurularını hatırlatan Akın, "Mühürlü bir inşaat alanında faaliyetler devam ettirilerek, ruhsata aykırı ve yoğunluk artırıcı yapılaşma yapıldı. Doğal sit alanında izinsiz kazı, dolgu ve kanal açma işlemleri, azmak alanlarının doldurulması, çevrenin kasten kirletilmesiydi. Kaçak hafriyat dökümü, kaçak elektrik ve su kullanımı ile tapusuz ve iskânsız yapılarda fiili yaşam başlatılması gibi son derece ağır ve çok sayıda suç iddiası ayrıntılı biçimde ortaya konulmuştur” ifadesini kullandı.
‘Port Alaçatı Projesi sadece inşaat faaliyeti değil’
Port Alaçatı Projesi'nin, yalnızca tartışmalı bir inşaat faaliyet olmadığını belirten Akın, "Bu proje aynı zamanda çevre hukukunun, kamu denetiminin ve adalet ilkesinin nasıl askıya alındığının somut bir göstergesi." olarak değerlendirdi.
Ağır usulsüzlüklerin yaşandığını belirten Akın, "Çevreye, kıyı ekosistemlerine ve sit alanlarına yönelik ciddi tahribat iddialarına, mühürlü olmasına rağmen sürdürülen inşaat faaliyetlerine ve yapılan suç duyurularına rağmen savcılıkların yıllardır harekete geçmemesi, yargıya olan güveni derinden sarsmaktadır. Öte yandan proje kapsamında satışı yapılan konutların tapu değerlerinin gerçek satış bedellerini yansıtıp yansıtmadığı tartışmaları yaşandığını da biliyoruz" dedi.
Maliye Bakanlığı: Kamu zararı söz konusu
Değerinin altında konut satma, kayıt dışı alma, 20 milyon avroluk kayıp para ve vergi kaçırma iddialarıyla mahkemelik olan Port Alaçatı'a ilişkin Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan 2019- 2023 Vergi İnceleme Raporları' nda yeni usulsüzlükler ortaya saçıldığını, soruşturmada sadece şirketin ortakları arasında usulsüzlük olmadığı, kamunun da vergi usulsüzlüğü ile zarara uğratıldığını haberleştirmiştik.
Hazine ve Maliye Bakanlığı'na verdiği soru önergesiyle ilgili olarak, "Proje dahilinde olası vergi kayıpları ve kamu zararına ilişkin iddialar söz konusudur. Buna rağmen hem idari makamların hem de yargının uzun süredir hareketsiz kalması, hukukun kişi ve projeye göre işletildiği yönündeki kaygıları derinleştirmektedir. Hukuk, projeye ve güce göre işlememelidir. Bizim ısrarımız, herhangi bir yatırımın değil; kamu yararının, çevrenin ve hukukun üstünlüğünün savunulmasıdır” diye konuştu.
Port Alaçatı Projesinde vergi raporlarına yansıyanlar
Maliye Bakanlığı Raporlarında, şirket ortaklarından Kenan Suiçmez'in yeğeni Ender Gür'e örtülü kazanç aktarımı ve bedelsiz bir konut devri tespit edilirken sadece 2019 yılında tespit edilen usulsüzlük nedeniyle 148 bin lira usulsüzlük cezası kesilmesine karar verildi. 2023 yılı vergi inceleme raporunda beyan edilmeyen resen tarh edilen miktar olan 1 milyon 642 bin 690 lira vergi ziyaı cezası kesildi.
İnceleme raporunda F5 numaralı konut satışındaki usulsüzlük ortaya çıktı. Satış faturasında 300 bin avro bedel gösterilirken, alıcı konutu 300 bin avronun yanı sıra sahip olduğu iki konutu da şirkete geri vermek suretiyle satın aldığını bildirdi. Konutu satan firmanın iki konutu beyanlarına yansıtmadığı tespit edildi.
2019 KDV inceleme raporunda yapılan tespitlerden biri de konut satışları, G2 numaralı konutun 25 Ekim 2019 tarihinde Erkin KIR isimli şahsa 800 bin lira tapu harcı matrahı ile G9 numaralı konutun ise 14 Kasım 2019 tarihinde Ender Gür isimli şahıslara devredildi.
2021 gelir stopaj inceleme raporunda, elde edilen kazancın şirket hesapları yerine, şirket ortaklarından Kenan Suiçmez'in yeğeni Ender Gür'e devredildiği, bu devir "örtülü kazanç" olarak değerlendirilirken yine şirket ortaklarından Kenan Suiçmez ve Serdar Çorakay'ın şirkete ait konutları kendilerine değerinin çok altında satarak örtülü kazanç transferi yaptıkları da tespit edildi.
Alaçatı Turizm Yatırım ve İşletme AŞ'nin, konut emsal değerleri ile tapuda gösterilen satış bedelleri arasındaki farklar, 2019 ve 2021 yılları arasındaki raporlara yansıdı. Toplam 30 milyon TL civarında o günkü kurla yaklaşık 5 milyon avro olarak tespit edildi.