Casgliad y Werin Cymru
casgliadywerin.bsky.social
Casgliad y Werin Cymru
@casgliadywerin.bsky.social
Gwefan ddeinamig, ddwyieithog yn llawn ffotograffau, dogfennau, fideos a straeon cyfareddol am hanes a threftadaeth Cymru.
Mae’r ffotograff “Brodyr Conti y tu allan i’r caffi cyntaf yn Ystradgynlais” ar ein gwefan bellach yn rhan o adnodd CA3/TGAU Discovering Historical Sources gan y @britishlibrary.bsky.social ar fewnfudo i Brydain, 1750–1900.
July 17, 2025 at 9:50 AM
Atgofion melys o’r ganolfan ieuenctid!

Alan Player yn helpu aelodau’r clwb ieuenctid i neidio dros geffyl pwmel yn y Canolfan Cymunedol Taibach, Port Talbot tua’r 1970au.

Llun: Hannah Player / Taibach Community Education: Past to Present
bit.ly/GymnastegTai...
July 4, 2025 at 1:24 PM
Mae’r cylchlythyr Haf yma!

Straeon, lluniau a diweddariadau’n dathlu’n defnyddwyr a’n cyfranwyr.
bit.ly/CylchlythyrH25

Heb gofrestru eto? Gwnewch hynny yma:
www.casgliadywerin.cymru/newsletter
July 3, 2025 at 2:21 PM
Cipolwg yn ôl i’r adeg pan oedd ffenestri siop yn edrych fel hyn.
Llun: Pioneer Stores, Cemaes
Trwy: Elgan
bit.ly/PioneersStor...
July 3, 2025 at 10:20 AM
Ganwyd Dennis Pikes ym 1932 yn Henffordd a gwasanaethodd gyda Throedfilwyr Ysgafn Swydd Amwythig y Brenin.

Cwblhaodd daith hir a chaled yng Nghorea o 1951 i 1952, gan batrolio'r rheng flaen ac wynebu amodau difrifol.
July 2, 2025 at 1:02 PM
Llun o ffenestri hyfryd Capel Pantperthog, wedi’i dynnu yn 2011.
Trwy Julia Gunn / ceinwsarchive
bit.ly/CapelPantper...
##WindowsWednesday #WindowsOnWednesday #Cymru
July 2, 2025 at 7:18 AM
Pentre Ifan yw’r ddolmen Neolithig fwyaf yng Nghymru. Mae’r maen capan enfawr, tua 16 tunnell o bwysau, yn sefyll yn anhygoel ar ben tair maen unionsyth.

Llun: Carys Morgan
bit.ly/PentreIfanBe...

#TombTuesday #Cymru
July 1, 2025 at 12:31 PM
Reposted by Casgliad y Werin Cymru
Ffurfiwyd Grŵp Lesbiaidd a Hoyw Gwent ym mis Ebrill 1986 fel dewis arall yn lle’r sîn hoyw yng #Nghaerdydd. Trefnodd y grŵp ddisgos misol yn Lazers, #Casnewydd ac roedden nhw’n weithgar wrth godi arian ar gyfer grŵp cymorth AIDS Gwent.

#MisPride
June 27, 2025 at 10:01 AM
Reposted by Casgliad y Werin Cymru
Roedd hi’n hyfryd croesawi’r garfan ddiweddaraf o hyfforddai Caerdydd Anweledig i’r Archifau heddiw.

Cawsom gyfle i ymchwilio i ddogfennau yn ymwneud a hanes Caerdydd a thrafod syniadau ar gyfer teithiau o’r ddinas.
June 26, 2025 at 2:16 PM
Dim jyst unrhyw belican yw hwn – dyma Pete y Pelican!

Wnaeth y ffotograffydd Douglas Davies ennill tystysgrif teilyngdod yng nghystadleuaeth ffotograffig Wallace Heaton efo’r llun yma, nôl ar 6 Chwefror 1954.

Llun trwy Nichola Rees
bit.ly/PeteyPelican
June 27, 2025 at 9:08 AM
Dyma lun hyfryd o Gapel Blaenffos, Sir Benfro, yn cael ei ailagor gan yr aelod hynaf ar ôl gwaith adnewyddu yn 2005.

Ond dydyn ni ddim yn gwybod pwy sydd yn y llun. Allwch chi ein helpu i roi enwau i’r wynebau?

Llun: Lon Vaughan
bit.ly/CapBlaenffos

#Cymru
June 26, 2025 at 11:00 AM
Royal House, adeilad canoloesol ar Stryd Penrallt, Machynlleth.
Dywedir bod Dafydd Gam wedi’i garcharu yma o 1404 i 1412 am geisio llofruddio Owain Glyndŵr.

Llun: W.H.S. & S.LTD London 16763-38 / Ray Gunn / ceinwsarchive
bit.ly/RHMach

#Cymru #Wales
June 25, 2025 at 3:02 PM
Yr olygfa a wynebai milwyr 2il Gatrawd Sir Fynwy yn y ffosydd yn Le Bizet, Ebrill 1915
bit.ly/LeBizet2il
Llun: Amgueddfa Gatrodol y Cymry Brenhinol / Byrde Evelyn
June 25, 2025 at 10:37 AM
Ffenestr goffa o’r Rhyfel Byd Cyntaf yn Eglwys Sant Paul, perffaith i’w rhannu heddiw!

Llun: Richard Watkins
bit.ly/EglwysSantPaul
June 25, 2025 at 8:31 AM
Reposted by Casgliad y Werin Cymru
We need your help! We have a box of photos but no further info. Can you #namethechapel?

This one was possibly in Cwmbran, near the industrial estate...?

#GwentArchives #Monmouthshire #chapel #Cwmbran
June 24, 2025 at 3:00 PM
Reposted by Casgliad y Werin Cymru
Mae Archif Gwydr Lliw Abertawe ar gael i’r cyhoedd am y tro cyntaf. Meddai Martin Crampin o’r Ganolfan: “Mae’n bleser gennym sicrhau bod y gweithiau celf hynod ddiddorol hyn ar gael i ymchwilwyr rhyngwladol a’r cyhoedd ehangach.” Rhagor o fanylion 👇
www.uwtsd.ac.uk/cy/news/arch...
Archif Gwydr Lliw Abertawe Ar Gael i’r Cyhoedd am y Tro Cyntaf
Mae’n bleser gan Brifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant (PCYDDS) gyhoeddi lansio Archif Ar-lein Gwydr Lliw Abertawe, casgliad chwiliwadwy sydd newydd ei ddigideiddio o gannoedd o baneli gwydr lliw a grëw...
www.uwtsd.ac.uk
June 24, 2025 at 1:28 PM
Beddrod siambr Tŷ Illtud, ger Llanfrynach

Enwyd ar ôl Illtud, sant o’r oesoedd canol cynnar, ac mae yma graffiti wedi’i gerfio, o bosib yn dyddio o’r cyfnod hwnnw.

Llun: @rcahmwales.bsky.social
bit.ly/BeddrodTyIll...
#TombTuesday
June 24, 2025 at 8:00 AM
Reposted by Casgliad y Werin Cymru
Yn Nhachwedd 1895, cwblhaodd tîm o “foneddigesau pêl-droed” eu taith o gwmpas de Cymru gyda gêm ar faes Clwb Pêl-droed Pilgwenlli. Roedd y timau’n gwisgo blowsys coch/gwyn a glas/gwyn gyda ‘knickerbockers’ glas.

@sportingheritage.bsky.social
#ChwaraeonAFfasiwn
June 23, 2025 at 10:05 AM
Dioddefodd Glofa'r Albion un o drychinebau glofaol gwaethaf Prydain. Ar 23 Mehefin 1894, lladdwyd 281 o ddynion a bechgyn yn sgil ffrwydrad enfawr yn y pwll. Bu ffrwydrad arall yn y lofa ar 10 Tachwedd 1906, gan ladd chwech o ddynion.
June 23, 2025 at 2:39 PM
Reposted by Casgliad y Werin Cymru
#dyddllunymap #MapMonday

“Map of allotments in the parish of Llandysilio”

Dyddiad/Date: 1827 MC/3/156
June 23, 2025 at 8:29 AM
John Glanville Williams, Morwr Galluog, Llynges Frenhinol. Gwasanaethodd ar HMS Prince of Wales a HMS Khedive yn ystod yr Ail Ryfel Byd. Mae ei stori’n cynnwys cyfarfodydd cudd, goroesiad, a gwasanaeth.

Edefyn 👇

#Cymru
June 23, 2025 at 8:46 AM
Pwy sy’n cofio sinema’r Odeon yn Llandudno?

Cafodd ei gwerthu yn 1969 a’i hailenwi’n Astra.

Dyma lun o’r caffi o’r 1950au.
bit.ly/CaffisConwy

Llun: Archifau Conwy
June 20, 2025 at 3:33 PM
Mae gan rywun goesau hir! 🏖️

Ellen ar y traeth yn Ninbych-y-pysgod tua 1959.
bit.ly/EllenLanMor

Llun: Barry Clark / Yr Archif Forwrol
June 20, 2025 at 3:03 PM
Reposted by Casgliad y Werin Cymru
A oedd yr olygfa yn ysbrydoliaeth i’r graffiti hanesyddol hwn ar crawiau/pileri ger Sling? Gweler ail lun ar gyfer yr olygfa.

Ymchwilio i graffiti hanesyddol? Parchwch ef, peidiwch ag ychwanegu eich graffiti eich hun. Mae'n rhan o'n tirwedd hanesyddol.

#DarganfyddiadDyddGwener #LlechiCymru #yagym
June 20, 2025 at 6:06 AM
Reposted by Casgliad y Werin Cymru
Mae’r gwaith ar gynlluniau a darluniau William Burges o Gastell Caerdydd a Chastell Coch yn parhau yn ein stiwdio cadwraeth

Dyma gynllun o dir y castell, yn dangos y safle, ynghyd a’r gamlas a’r ffos cyflenwi tu hwnt i waliau allanol y castell

Diolch i @thenmct.bsky.social am gefnogi’r gwaith yma
June 19, 2025 at 10:58 AM