Ernaik martxoaren 3ko gertakarien omenezko dinamika aurkeztu du. Gazte erakundeak ‘Ekinez egina, memoria eta borroka’ dinamika bultzatuko du martxoaren 3aren 50. urteurrenean. Aurrez hitzaldiak eskainiko dituzte Euskal Herriko hainbat tokitan eta, egunean bertan, lore eskaintza Gasteizen.

Abisua eguerditik gauerdira arte egongo da indarrean. Aurreikusitako elur-lodierak 0 eta 5 zentimetro artekoak izango dira 1.000 metrotan.

EnpresaBIDEA - Ekonomia egunkari liderra katalanera

Zuzendaria: Asier Altuna Urtea: 2025 Herrialdea: Euskal Herria Kirmen Uriberen Elkarrekin esnatzeko ordua (2016) eleberria oinarri hartuz ondu du Asier Altuna zinemagile bergararrak 73. Donostia Zinemaldiko sail ofizialean -lehiaz kanpo- aurkeztu berri den KARMELE. 1937an, tropa faxistak Ondarroan sartuko direnean abiatuko da filma, eta

'Euskal Herria Lau Haizeetara' izena du egitasmoak, eta asteartean hasiko dituzte solasaldiak, Gernikan. Hortik aurrera, beste hainbat tokitan ere izango dira: Tolosan, Altsasun eta Bilbon, besteak...

Gure Esku-k ekinaldi bat abiatu du, herritarrak burujabetza prozesuei buruz solasean jartzeko. 'Euskal Herria lau haizeetara' izena du egitasmoak, eta asteartean hasiko dituzte solasaldiak, Gernikan. Hortik aurrera, beste hainbat tokitan ere izango dira, Tolosan, Altsasun edo Bilbon, kasurako.

Donostia Sustapenak FOMOINNen jaialdia aurkeztu du; gazteek gazteentzat diseinatu duten jaialdia WeekINN Berrikuntzaren Astearen hamabigarren edizioaren zati izango da. FOMOINN […]

Joxe Iriarte 'Bikila': Herri altxamenduak. Oso interesgarria iruditu zait Udaberri Arabiarren inguruan BERRIAk argitaratutako udako seriea; batez ere atarikoa, zeinean azpimarratzen den: «Herritarrek munduko edozein tokitan eskatzen duten gauza bera eskatzen zen: askatasuna, duintasuna, justizia soziala... Finean, statu quo-aren aldaketa bat zen helburua, nahiz eta ez zen halakorik gertatu». Altxamendu horiek eta munduko beste tokietan (Madril, Paris, Kiev) gertatutakoak harridura ez ezik aztoramena eta nahasmena sortu zuten (zenbait gaitan bezala) nazioarteko arloan geroz eta zatikatuago dagoen Europako ezker tradizionalean. Alde batetik, herri protestak, altxamenduak eta antzeko eztandak modu batean hasten dira eta aldez aurretik antzeman ezin zaizkien norabideak hartzen dituzte, askotan gure gustukoa ez den norabidean. Alde horretatik, kasu horietan normala da aztoramena sortzea. Baina, bestetik, arazo izan litezke gure itsumena eta ulermen eskasia fenomeno berri horiek ulertzeko orduan. Zer ez genuen entzun ezkerreko sektore batzuen aldetik M15eko El Sol plazaren egitasmoa gauzatu zenean? Mesfidantza eta erdeinua mugimendu berriari, beren parametroetan sartzen ez zelako: politikoki inozoak omen, noraezeko eztabaidetan indarrak xahutuz, nahaste-borraste ideologikoa eta antzeko kritikak leporatzen zitzaizkien plazetako panoramei. Beren buruari ez zioten galdetzen, ordea, zergatik gertatzen ari zen hori guztia eta, agian, arazoa izan zitekeen eurak egotea lekuz kanpo, fenomeno berriak ulertu ezinik. Kezkagarriagoak izan ziren Sirian Baxar al-Assaden erregimenaren aurka matxinatu zen herri mugimenduaz ezkerreko zenbait sektorek esan zituztenak. Mobilizazio horiek CIAk sortuak omen ziren aurrerakoitzat kalifikatzen zuten erregimena botatzeko, haren defentsa antiinperialistatzat (ergela) joz, herri altxamenduak kritikatuz. Ikuspuntu hain dogmatikotik abiatuta, ez zuten onartzen matxinada hura diktadura eta ustelkeriaren aurka burutu zela, eta errepresioarekin zatikatu eta sakabanatu ondoren, adar islamikoek muturra sartu zuten borroka armatu sektarioak herri matxinada ordezkatuz (herrialde kurduetan izan ezik; hala ere, haiei ere kritikak egin zitzaizkien ISIS borrokatzeko estatubatuarren laguntza militarra izan zutelako). Herri altxamendua gerra zibilaz ordezkatu izanak ez dio legitimitaterik kentzen herri altxamenduari, ezta arrazoia ematen ere zanpatzen saiatu zen erregimenari, zeinak errusiarren laguntzarik gabe aspaldian galdua baitzuen borroka. Eta azkenean, sagar ustela bezala erori zen Errusia eta Iran aliatuek lagundu ezin ziotenean. Gauza bera esango nuke Hosni Mubaraken ustelkeriaren aurkako Tahir plazaren altxamendu legitimotik Anaia Musulmanek hauteskundeetan etekina atera izanaz. Haien deriba autoritarioa militarki zapuztu zuten, Abdel Fattah al-Sisi diktadore berriaren mesedetan. Horrek guztiak deslegitimatzen al du herri matxinada, demokrazia handiagoa ekarri beharrean, diktadore batek bestea ordezkatuz antzeko-parezido geratu direlako? Zer esan Libiari buruz. Gogoratzen dut zelako kritika jasan genuen Gaddafiren errepresioaren aurka manifestatzegatik, NATOren konplize bihurtzen omen zigulakoan. Baina Gaddafiren aurka agertzeak inoiz ez gintuen eraman NATOren alde egotera. Nahasketa sektario hori askotan erabiltzen da, antiinperialismoaren (ergelaren) izenean Gaddafi, Baxar al-Assad edo Putin defendatzeko. Tunisia izan zen salbuespena, baina oraindik ez du lortu herri demokrazia ezartzea. Matxinada horiek herri altxamendu gisa jaio ziren; horregatik, ongi etorriak izan behar ziren ezkerraren aldetik. Bestelako kontua da zer norabide hartu zuten eta nola amaitu diren. Baina hori beste kupel bateko sagardoa dugu eta badu zer ikusterik munduko egoerarekin eta, batez ere, egungo ezkerraren ahalmen estrategiko eta politiko gabeziekin. Eta Europan izandakoak? M15-Madrilen; Nuit Debut eta Jaka Horien mugimendua, Frantzian; Ukrainako Maidan… Bakoitza bere norabidean, baina arrazoi beretsuetan oinarrituak; alegia, gobernarien ustelkeriaren aurkako mobilizazioak. Alabaina, herri mugimendu guztiek, espontaneoek ere bai, modu batez edo bestez lorturiko indar politikoen eragina izaten dute eta, haien indarraren arabera, norabide bat edo bestea hartzen dute. Esate baterako, Frantzian Jaka Horiek ekidin zuten faxisten sarrera mugimenduan. Espainian ez ziren azaldu ere egin. Ukrainan, berriz, ezkerra ahulagoa zen nazionalismo desberdinen arteko talkaren erdian. Dena den, faxisten presentziak ez zuen Maidan mugimendu faxista bilakatu. Hori Putinen eta haren aldekoen bertsio interesatua bezain faltsua da. Gauza bera esango nuke borroka militarraz edo herri altxamenduen bidez sortutako gobernu aldaketez. Zilegi deritzogu talde militar ezkertiarrek gobernua irabazteari (azkenak sandinistak izan ziren, El Salvadorren erdipurdi bukatu baitzen), baina alderantziz gertatzen denean? Haustura bideak berez dira kaltegarriak ala bidean gauzaturikoek indar harremanen araberakoek baldintzatzen dute emaitza? Hala, batzuen gabeziek eta besteen indarrek zehazten dute borrokaren bilakaera norabide batera edo bestera. Zoritxarrez, Ukrainan indar paramilitar faxistek herrialdearen independentziaren alde indartsu jokatu dutelako lortu dute armadan gaur egun duten lekua. Aldiz, Moskuk 2014an Krimea anexionatu zuenean, Ukrainako Alderdi Komunistaren babesarekin egin zuen. Alderdi hori ez da oso aurrerakoia (kontserbadurismo soziala eta estalinismoaren eta sobietar inperioaren nostalgia uztartzen ditu), baina bere jarrerak kalte handia egin zion oro har Ukrainako ezkerrari, ospe txarra eman zion (delako ezkerrak inbasioa laudatzen badu, logikoa da bere gainbehera) ukrainar identitatea bere egiten duen populazioaren aurrean. Beraz, mundu honetan hipotesi asko irekita daude. Bata da eskuin muturraren garaipenarena; bestea, indar eraldatzaileek aurrera egitea. Ziur nago, iraganean bezala, mundu mailan mugimendu indartsuak agertuko direla —egon ere badaude—. Seguruenik, Europa ez da izango erresistentzia horren muina. Baina ziur nago Europak mugimendu horietan parte hartuko duela Nik ere uste dut galdera ez dela etorkizunean mobilizazio masibo batzuk egongo ote diren, baizik eta noiz eta nolakoak izango diren.

Prestatu ur botilak eta haizagailuak. Momentuz, bero sapak ez du etenik izango Euskal Herrian, eta, atzo tenperaturak altuak izan baziren, gaur are beroagoak espero dira. Barnealdean 35 eta 38 gradu artean ibiliko dira termometroak, eta 40 gradutaraino ere iritsiko dira zenbait tokitan. Kostaldean zertxobait eramangarriagoa izango da eguna: 33-34 gradu inguruko gehienezko tenperaturak aurreikusi dituzte. Litekeena da arratsaldean zaparrada trumoitsuak izatea, eta tenperaturek beherakada nabarmena izatea. Meteorologia agentziek abisu laranja ezarria dute Euskal Herri osoan. Lurraldez lurralde, Araban, 13:00etatik 20:00etara ezarri dute alerta; 38-39 gradu inguruko tenperaturak izango direla aurreikusi du Euskalmetek. Bizkaia eta Gipuzkoa barnealdean, berriz, 37 gradu ingurura iritsiko dira termometroak —40 gradu ere gaindituko dituzte zenbait tokitan—, eta 34ra kostaldean. Ipar Euskal Herrian, antzeko, Meteo France-n arabera: kostaldean gehienez ere 34-35 gradu egingo ditu, eta barnealdean 37-38 inguru. Nafarroan «muturrekoa» da suteak izateko arriskua, zenbait tokitan 40 gradu ingurukoak izango baitira tenperaturak gaur. SOS Nafarroak beste behin eskatu die herritarrei sua piztuarazi dezakeen edoizein jarduera ekiditeko. Hiriburuei dagokienean, Iruñean 41 gradutaraino helduko da tenperatura gaur; Gasteizen 39 gradu egingo ditu gehienez, Bilbon 38, Baionan 35 eta Donostian 34. Hego-haizea ibiliko da, eta, kostaldean, brisa ere izango da arratsalde partean. Euskalmetek abisatu du zaparrada trumoitsuak ere izan daitezkeela. Atzo 41-42 gradu Aemeten datuek diotenez, atzokoa azken hamarkadetako egunik beroena izan zen Nafarroa hegoaldean. Lizarran 41,5 gradu egin zituen 15:30ean, azken 35 urteetako tenperaturarik altuena, eta Tafallan ere tenperatura horretaraino heldu ziren arratsaldeko bostak pasatxo zirenean. Iruñean 40,2 gradu erregistratu zituzten 16:00etan.  Gipuzkoan ere, Arrasaten, 42 gradu egin zituen, Euskalmetek jasotako datuek diotenez. 41,3 Bergaran, eta 40,6 Beasainen.  Itxuraz, bihar bero gutxixeago egingo du. Barnealdean gehienez ere 30-34 gradu artean ibiliko dira termometroak, eta kostaldean ere 30 gradu inguruan. Asteburua gertartu ahala, berriz ere tenperaturek gora egingo dutela espero da.

Igande arratsalde honetan 40,5 ºC-ra iritsi dira Amurrion eta 40,3 ºC-ra Zallan eta Noainen. Kostaldean tenperatura nabarmen baxuagoak erregistratu dira.

Eskala handiko txikien eguna da abuztuaren 7a Gasteizen. Txikien neurrira egindako egun handia. Eta Gasteizko kaleetan goizean goizetik nabaritu da haurrak direla eguneko protagonista nagusiak. Haientzako propio prestatutako egitaraua dago, eta hiriko edozein tokitan topatu daitezke umeentzako jolasak eta ikuskizunak. Baina, urtero legez, Zeledon Txikiren eta Edurne Txikiren jaitsiera izan da ikusmin handiena berenganatu duen ekitaldia. Egitaraua * Jaietako programa osorik, BERRIAn Eñaut Saenz de Biterik eta Aiora Diazek irudikatu dituzte aurten bi pertsonai ospetsuak. Diazek 12 urte ditu, eta 10 Saenz de Biterik. Zainetan daramatzate festak. Los Alegrios kuadrillako partaidea da Diaz, eta Galtzagorrikoa Saenz de Biteri. Biek etxean ikasi eta jaso dute zer den blusak eta neskak izatea, baina lehen agerraldi ofizialak inpresio apur bat eman die. Telebista kamera eta argazkilari ugari daude, udal agintariak ere han dira, eta ikusle denak dituzte begira. San Migel elizako eskailerak batera igo, eta agurra dantzatzeko prest jarri dira. Hilabeteak pasatu dituzte entseguak egiten, dantza behar bezala egiteko. Urduri daude, baina irribarre batekin disimulatu dute. Andra Maria Zuriaren irudiaren aurrean paratu, eta musika hasi orduko ekin diote mugimenduari. Dotore gainditu dute erronka. «Ederki egin dute, inoiz baino hobeto dantzatu dute», esan du Eñauten aitak, harro. «Denbora luzea eman dute ensaiatzen, eta kosta egin zaie ikastea, baina gaur primeran dantzatu dute». Lanak eginda, badoaz ziztu bizian Edurne eta Zeledon Txiki, San Migelgo dorretik jaitsiera hasteko geroz eta denbora gutxiago geratzen delako.  Hamabiak jo dute. Ssssssshhhh.... danba! Maider Etxebarria alkateak eta Sonia Diaz de Corcuera Kultura zinegotziak suziria piztu dutenerako, beteta dago Andre Maria Zuriaren plaza. Ekin diote panpinek jaitsierari, jendetza Zeledonen kantaren doinuaren konpasean mugitu bitartean. Milaka besok, eskuk eta begik egin diete harrera. Zeledon eta Edurne Txikiren panpinak plaza zerutik zeharkatzen. JAIZKI FONTANEDA / FOKU Jende asko dago plazan, eguzkiak erruz berotzen duen arren. Zerura begira daude guraso zein haur, saltoka, Edurne eta Zeledon Txikiren hegaldiari so. Iurre 7 urteko alaba eskutik helduta du Miren amak: «Egun honetan ez dugu huts egiten. Polita da umeek jaietako erreferenteak izatea, belaunaldi erreleboa egon dadin». 3 eta 6 urte dituzte Jarek eta Martinek, lehen aldia dute plazan, eta aurpegietan sumatzen zaie ez dutela erraz ahaztuko esperientzia: «Azken urteetan kanpoan egon gara oporretan eta ezin izan dugu etorri, baina aurten Edurne eta Zeledon Txiki ikusteko gogoz ginen», kontatu du Iñigo aitak. Panpinek laza osorik zeharkatu dutenean, bi protagonistak atera dira balkoira, txalo artean. Aterkiak eskuetan hartu, eta saltoka doaz kontrako bidean. Aurten aterki bereziak eramateko pribilegioa dute, gainera: Miren Edurne Satalla artistak eskuz margotutako guardasolak dira, Edurne eta Zeledon Txikiren izenekin.  Minutu eskas batzuk behar izan dituzte plaza zeharkatzeko. San Migelgo balkoira igo bezain laster, ura edan dute eztarriak freskatzeko. Mikrofonoa hartuta, egunaz gozatzeko, eta haiekin salto eta dantza egiteko gonbita egin diete bildutakoei, eta oroitu egin dituzte arrazoi ezberdinak direla medio jaietan egon ezin diren haurrak. «Gora Gasteiz!» oihukatuta amaitu dute. Nagusiei erreleboa hartuta, egun handiaz gozatzeari ekin diete txikiek.  Zeledon eta Edurne Txiki gorpuztu dituzte aurten Eñaut Saenz de Biterik eta Aiora Diazek. JAIZKI FONTANEDA / FOKU Aiora Diaz eta Eñaut Saenz de Biteri: «Ume guztiak animatu nahi ditugu jaiez gozatzera» Aiora Diaz eta Eñaut Saenz de Biteri pozik eta gogotsu daude aurten egokitu zaien ardurarekin. Jaio zirenetik daude biak Blusa eta Neska kuadrilletan, eta inoiz amestu zutena egin bilakatu da aurten: Edurne Txiki eta Zeledon Txiki dira. Urduri daudela aitortu dute. Nola izan zineten aukeratuak? SAENZ DE BITERI: Kuadrillako batek deitu zion nire amari aukeratua izan nintzela esanez. Izugarri pozik jarri nintzen, ez nuelako espero.  DIAZ: Niri ere amak abisatu zidan, eta oso pozik eta urduri jarri nintzen, ume guztiak animatzeko ardura dugulako. Zer esan dizuete lagunek eta familiakoek? DIAZ: Guztiek zoriondu egin naute, eta momentuaz gozatzeko esan didate.  SAENZ DE BITERI: Nire lagunek eta familiakoek esan didate primeran pasatzeko. Zer moduz joan dira entseguak? SAENZ DE BITERI: Oso ongi; otsailean hasi ginen entseguekin. DIAZ: Agurra da gehien entseatu duguna. Aspalditik al zarete Blusa eta Nesken kuadrilletako kideak? DIAZ: Bai, nire ama nirekin haurdun zegoenetik naiz kuadrillako partaide. Eta gaur egun amaren kuadrillarekin zein aitarenarekin ateratzen naiz jaietan. SAENZ DE BITERI: Jaio nintzenetik naiz blusa. Eñaut, zuk ikusten duzu zeure burua etorkizunean Zeledonena egiten? SAENZ DE BITERI: Ez dut sekula imajinatu neure burua Zeledonena egiten eta plaza gurutzatzen. Baina, noski, gustatuko litzaidake. Zein mezu bidali nahi diezue Gasteizko umeei? SAENZ DE BITERI: Ume guztiak animatu nahi ditugu jaiez gozatzera, eta euren egun handia topera bizitzera.  

Tenperatura altuengatiko abisu horia aktibatu dute Hego Euskal Herriko zenbait tokitan; zehazki Araba, Nafarroa ia osoan eta Bizkaiako eta Gipuzkoako barnealdean. Leku horietan 36 gradu inguru egingo ditu, baina iluntzean ipar haizea sartuko da eta giroa atseginagoa izango da. Bero sapak eguerdian hasi eta arratsaldeko azken orduetaraino iraungo du; horregatik, abisua gaurko 13:00etatik 20:00etara aktibatuko dute. Bihar atsedenaldi bat espero den arren, asteazkenean tenperatura altuak itzuliko dira, besteak beste. Nafarroara; beraz, abisu horia berriz ere piztuko dute. Esaterako, Lizarran termometroak 37 gradutara iritsiko direla espero dute. Aurreikuspenen arabera, beste lurraldeetan gehienez 29-34 gradu artean ibiliko dira, baina ez da gaurkoa adinakoa izatera iritsiko. Ipar Euskal Herrian ere ez da hotzik izango aste hoetan, gehienez 30 gradu inguruko tenperaturak espero baitira. Abisurik ez dute aktibatu ordea.

Sugarrek inguruko denda baten fatxadari ere eragin diote, baina inor ez da zauritu. Bilboko Ametzola eta Matiko auzoetan hasi dira suteak, eta Ertzaintzak ikerketa hasi du.

Gasteiz hiriburuko meskitetan eta beste hainbat tokitan pegatinak agertu dira Moros fuera de España mezuarekin.

Astebururako plan bila bazabiltza, aukerak ez zaizkizu faltatuko Donostian. Alde batetik, ez ahaztu Añorgako Karmengo jaiak dituzula asteburu honetan.