Yazıyı Küçült (-) Yazıyı Büyüt (+) Atina- Yaklaşık kırk gündür Yunanistan’ın ana arterlerine barikatlar kuran ve üretemez duruma geldiklerini belirterek çeşitli taleplerle direnişe geçen üretici köylüler, hükümetin tehditlerine ve direnişi kırmak için açıkladığı yetersiz tavizlere ‘hayır’ diyerek mücadeleye devam kararı aldılar. Köylüler, başta elektrik, yakıt, tohum, ilaç gibi tarımsal üretimin zaruri maddelerinde fiyat düşürülmesini, doğal afetlerden kaynaklanan zararların yüzde 100’ünün ödenmesini, sübvansiyonların verilmesini, borçların yapılandırılmasını, taban fiyatlarının yükseltilmesini talep ediyor. Noel ve yılbaşı kutlamaları dolayısıyla ana arterlerde birer şerit trafik akışına izin veren köylüler, kutlamaların bitmesinin ardından yolları bütünüyle trafiğe kapatacaklarını açıklamışlardı. Alınan karar doğrultusunda Teselya ovası, Peloponez yarımadası, Selanik ve ülkenin kuzey batısı ile güney batısını birleştiren Rio köprüsü bütünüyle trafiğe kapatıldı. Hükümetten hem taviz hem tehdit Başbakan Kiryakos Miçotakis ise köylülerle görüşmeye hazır olduğunu açıklamış ve taleplerin değerlendirildiğini, yetkili bakanların gerekli açıklamaları yapacaklarını söylemişti. Bu açıklamanın ardından 7 Ocak’ta basına açıklama yapan Başbakan Yardımcısı Kostis Hacidakis, Tarım Bakanı Kostas Ciaras, Ekonomi Bakan Yardımcısı Tanos Petralias ve İstatistik Kurumu Başkanı Dimitris Papastergiou köylülerin taleplerinin değerlendirildiğini belirterek bu doğrultuda alınan kararları açıkladılar. Buna göre, gübre fiyatlarındaki yüzde 13 katma değer vergisi yüzde 6’ya düşürüldü, yakıt fiyatlarına yansıyan vergilerin alınmamasına karar verildi, elektrik fiyatının kilovatsaat başına 8.5 sent olacağı açıklandı, köylülerin ve kooperatiflerin borçlarının yapılandırılması; buğday ve pamuk üreticilerine 160 milyon avro yardım verilmesi kararı alındı. Ayrıca, doğal afetlerden kaynaklı zararların ödenmesinin yüzde 80’den yüzde 100’e çıkarıldığı duyuruldu. Ardından Başbakan Yardımcısı Hacidakis barikatların kaldırılmaması durumunda, traktörlerin plakalarının polis tarafından söküleceği ve barikatlarda yer alan köylüler hakkında yasal soruşturmalar başlatılacağı tehdidinde bulundu. Aynı gün başsavcılıktan tüm savcılıklara “serbest dolaşım hakkını kısıtlayan eylemde bulunanlar” hakkında hemen yasal işlem yapılması doğrultusunda yazı gönderildiği basına yansıtıldı. Tavizler yeterli bulunmadı Tehditlere rağmen ana yolların birçok noktada kesilmesi ve gümrük kapılarına gidişlerin engellenmesi, hükümetin yeni bir çağrı daha yapmasına neden oldu. Başbakan Miçotakis’in 8 Ocak’ta köylülerle görüşmek için bürosunda olacağı açıklandı. Direnişteki köylülerin kurduğu Koordinasyon Komitesi ise toplanarak, başbakanın görüşme talebini değerlendireceklerini duyurdu. Bu arada barikatlarda kurulan komitelerin ezici çoğunluğu hükümetin taleplere yönelik olarak yaptığı “iyileştirme” paketinin “kırıntı” olduğu konusunda hemfikir. Öncelikle 2019 yılından bu yana pamuk ve buğday üreticilerinden sadece dolaylı yollarla yapılan kesintilerin tutarı 1 milyar avroyu buluyor. 160 milyon avroluk sübvansiyon dönüm başına sadece 10 avro anlamına geliyor. Başbakan Yardımcısı Hacidakis ise diğer bakanlarla yaptığı basın toplantısında sık sık “rekabetçi tarım ekonomisinden” bahsetti ve “yeni AB ortak tarım politikaları bir fırsat yaratmaktadır” dedi. Hacidakis’in sözünü ettiği rekabetçi tarım politikası kuşkusuz tarıma el atış olan tekellerin rekabeti anlamına geliyor. Bu da AB ortak tarım politikalarında yoksul köylülere yer olmadığının kanıtı niteliğinde. Ayrıca örneğin köylüler elektriğin kilovatının 7 sent olmasını talep ediyor. Hükümet ise 8.5 olarak açıklıyor. Bu oran da köylüleri tatmin etmekten çok uzak. 2025 yılında da sözde elektrik indirimi yapılmış ve kilovatı 9 sent olarak belirlenmişti. Ancak köylülerin yüzde 60’ı bu çerçevenin dışında kalmıştı. Hükümetin sanayicilere geçen yıl hibe ettiği elektrik faturalarının tutarı ise 100 milyon avro. Hükümet ve AB ortak tarım politikaları küçük çaplı tarım üreticilerini “köylü” kategorisinde görmüyor. Dolayısıyla hükümetin açıkladığı “iyileştirmelerden” faydalanan köylülerin sayısı oldukça sınırlı. Hacidakis tam da bu nedenle “sübvansiyon dağıtımlarından gerçek köylüler kârlı çıkacaktır” diyor. Hükümetin petrol fiyatlarında yapacağı indirimler de yetersiz. Toplamda 100 milyon avro anlamına gelen indirimler, köylülerin sayısı düşünüldüğünde ve yine onların deyimiyle ancak “her birine bir depo” anlamına geliyor ve bunun da kotalı olarak verileceği söyleniyor. Taban fiyatlarının yükseltilmesi talebine ise hükümet “AB ortak tarım politikaları gereği böyle bir yetkimiz yok” diye yanıt veriyor ve taban fiyatlarının Brüksel’de belirlendiğini söylüyor. Hayvanların ücretsiz aşılanmasının bütçeye sadece 80 milyon avroya mal olacağı ortadayken hükümet bu talebe yanıt bile vermiyor. Bu miktar bütçeye yük olarak görülürken armatörlere ve sanayicilere milyarlarca avroluk hibeler yapılıyor. Mercosur anlaşması Yeni yılın son günlerinde Avrupa ve Yunanistan kamuoyunda “Mercosur” anlaşması daha fazla konuşulur oldu. Barikatlarda bulunan Yunan köylülerde anlaşmanın imzalanmaması talebini daha fazla ön plana çıkardılar. Brezilya, Arjantin, Uruguay ve Paraguay ile AB arasında uzun yıllardan beridir görüşülen bu anlaşma, aslında bir ortak pazar anlaşması ve adı geçen ülkeler arasında oluşturulan bir nevi gümrük birliği durumunda. Anlaşma geçtiğimiz ay imzalanacakken Brüksel’deki çiftçi eylemleri sonrası 1 ay ertelenmişti. Anlaşmanın imzalanması birçok tarım ürününün AB piyasasına akmasını getirecek. AB’nin 2024 yılında Mercosur ülkeleri ile yaptığı ithalat 23.3 milyar dolar. ABD ve AB tarım tekellerinin hakimiyetini güçlendiren anlaşmanın imzalanması, AB üyesi ülkelerin küçük ve yoksul tarım üreticileri için mezar taşı anlamına geliyor. Fransa ve İtalya’nın imzalarının beklendiği anlaşmanın yürürlüğe girmesi asıl olarak tarım tekellerinin talebi. Kuşkusuz amaç 700 milyondan fazla nüfuslu AB pazarında halkın ve emekçilerin gıda maddelerine ulaşımını sağlamak değil. Mercosur ülkelerinin tarımının özellikle ABD tarım tekellerinin egemenliğinde olduğu ve bu tekellerin devasa oranlarda sermaye birikimi sağladıkları biliniyor. AB’ye bağlı tekeller de (özellikle otomotiv ve tarım makine ve araçları üreten tekeller) Mercosur pazarında daha etkili olmak için anlaşmanın imzalanmasını dayatıyorlar. Yunan üretici köylüleri de diğer AB üyesi ülkelerin köylüleri gibi anlaşmanın imzalanmaması talebini son günlerde ön plana çıkarmış bulunuyorlar. Türkiye’nin de ithalata bağlı ve tekelci çıkarlardan yana bir tarım politikası izlediği göz önünde bulundurulduğunda küçük ve yoksul üreticilerin durumunda iyileşme beklemenin mümkün olamayacağını belirtmek gerekir. Başta tohum, gübre, makine, ilaç vb. zaruri üretim giderlerinin önümüzdeki süreçlerde katlanarak artacağı ortada. Dolayısıyla AB ülkeleri tarım üreticilerinin talepleri aslında Türkiyeli üreticilerinde talebi durumundadır.