Kendisini feshetmiş olan PKK’nin, son bildirisinde 1924 Anayasası’na karşı 1921 Anayasası’nı referans göstermesi ultra milliyetçi refleksleri tutuşturdu. Bu...

19/04/2025 - Yeni bir araştırmaya göre Neandertaller yok olurken modern insan türü Homo sapiens'in hayatta kalmasının nedenlerinden biri 'güneş kremi' kullanımı.

İnfaz hakimliği Selçuk Kozağaçlı’nın puanının 37,5 olmasına yapılan itirazı yerinde buldu, tahliye kararı verdi. Sadece bir gün sonra savcılık itiraz etti, aynı infaz hakimliği bu kez tahliye kararını...

AKP’nin 2015 sonrası benimsediği kontrollü kaos yönetim biçimi artık geçici bir strateji değil, kalıcı bir rejim pratiğine dönüşmüş durumda. Her kritik dönemeçte yaratılan krizler, sonrasında gelen…

Zonguldak’ta kaçak olarak işletilen maden ocağında çalışan Afganistanlı Vezir Mohammad Nourtani’nin (50), 19 ay önce ormanlık alanda, benzin dökülerek yakılmış cesedi bulunmuştu. Nourtani’nin yanarak hayatını kaybettiği olaya ilişkin davada önceki gün karar çıktı. Zonguldak Adliyesinde görülen karar duruşmasında, maden ocağı sahipleri Hakan Körnöş ve Enver Gideroğlu “Taksirle öldürme” suçundan 5 yıl 8 ay hapis cezasına çarptırıldı. Körnöş’ün kuzeni Ahmet Aydın ise “Delil karartma” suçundan 4 yıl 6 ay hapis cezası aldı. Nourtani’nin çalıştığı kaçak maden ocağı sahiplerinden MHP Gelik Belde Başkanı Hakan Körnöş’ün de sorumlusu olduğu bu iş cinayeti, Cumhur İttifakı iktidarı döneminde üretim alanlarının nasıl bir cinayet mahalline dönüştüğünü gösterdiği gibi davada çıkan karar da devletin cezasızlık teşvikli yargılanma sürecini gösteriyor. Bu karar aynı zamanda Zonguldak’taki kaçak maden ocaklarında cinayetleri için de “oyuna devam” anlamı çıkarıyor. Zonguldak havzasında kömür madenciliği denilince özelleştirme, rödovans sistemi, denetimsizlik, rüşvetle dönen maden ruhsatları akla geliyor. Kaçak ocakçılık, rödovansçılarla beraber artış gösterdi. Çünkü sevk irsaliyesi sattılar. Bu sevk irsaliyesiyle pek çok özel ocak sahibi zenginleşti. Kömür aklanınca hapis cezası da oluşmadı ve kaçak ocakçılık daha da arttı. ‘Bir geyiği vursanız 4 yıl ceza alırsınız’ Dava dosyasına giren güvenlik kamerası görüntüleri, olayın vahametini gözler önüne serdi. Görüntülerde, Nourtani’nin yer altına girmeden önce üstünü değiştirdiği anlar ile Eray Demiro ve Sercan Kayabaş’ın giysilerini sobada yakıp, kameraların yönünü değiştirdikleri görüldü. İkili, giysileri yaktıktan sonra tokalaşıp yemek yedi. Ayrıca, Hakan Körnöş ile Ahmet Aydın’ın akaryakıt istasyonundan benzin aldıkları anların görüntüleri de dosyaya girdi. Nourtani ailesinin Avukatı Kerim Bahadır Şeker karar duruşmasında, “Bir geyiği vursanız 4 yıl ceza alırsınız, bir insanı yakarak öldürüp 5 yıl 8 ay aldılar. 3 ay sonra bu kişiler tahliye edilecek. Bu, Zonguldak’ta kaçak maden ocaklarındaki cinayetlerin bitmeyeceği anlamına geliyor” diye konuştu. Göç yollarında adalet arayan aile Nourtani’nin ailesi Zonguldak merkezde daha çok yoksulların yaşadığı, gecekonduların olduğu 10 Temmuz Mahallesi’nde ikamet ediyordu. Vezir Muhammed Nourtani’nin eşi Kamergül Maliki Nourtani, ailenin göç hikayesini gazetemize anlatmıştı: “Savaştan kaçtık. Kaçak yollardan İran’a geçtik. Orada bir hayat kurduk. Bir gün oğluma araba çarptı, yanlış tedavi nedeniyle bacağı kesildi. Davacı olduğumuzda, sınır dışı edileceğimizi öğrendik. Kaçtık…” Kamergül Maliki Nourtani, Türkiye’ye gelişleri sırasında Van ve Iğdır’da göç idarelerinde ve kamplarda kaldıklarını, ardından ellerine tutuşturulan bir belge ile Zonguldak’a yollandıklarını anlatmıştı: “Bir oğlumun bacağı kesik, diğer oğlum sağır ve konuşamıyor. 12 ve 2.5 yaşlarında iki çocuğum daha var. Bu evde çalışabilecek tek kişi vardı, eşimdi.” Vezir Muhammed Nourtani’nin bir iş cinayetinde vahşice öldürülmesi sonrası da tıpkı İran’da trafik kazası geçiren oğlu için aradığı gibi adalet aramaya devam eden Kamergül Maliki Nourtani’nin davadaki son sözleri de şöyle: “Bir söz hakkı bile vermediler. Boşuna geldiğimi düşünüyorum. Kaç kez para teklif ettiler, mahkeme hakkımızı teslim eder diye kabul etmedik.” Sendikalar sessiz Vezir Muhammed Nourtani’nin davasını takip eden bir işçi sendikası olmadı ve sesiz kaldılar. Dava sürecini Emek Partisi, Milletvekili Özgül Saki ve bazı basın kuruluşları dışında takip eden de olmadı. Mülteci işçiler konusunda sendikalar ‘Kayıtlı değil üye olamıyor’, ‘Bizim iş kolunda mülteci çalışmıyor’ diyerek mülteci işçileri de örgütlemesi konusunda girişimde dahi bulunmuyor. Mülteci işçileri de fiili ya da resmi sendikal mücadelenin içinde tutmak, yerli ve mülteci işçilerin birlikte hareket etmesini sağlayacak mekanizmalar geliştirmek patronların sınıfı bölme girişimine panzehir olmalı. Bu vahşet perdesi altında gizlenen tüm ‘sorumlular’ın cezalandırılması için, “Kullan at ölmezse yak”a varan iş cinayeti düzenini koşullayan OVP’sinden, kalkınma planlarına kadar, “iç cephe siyasi rejiminin” değişmesi gerekiyor. Bu emekçilerin taleplerini merkezine alan siyasal bir mücadeleyle mümkün.

19 Mart’ı izleyen günlerde X/Twitter’ın Türkiye’den gelen çok sayıda engelleme talebini uygulaması Elon Musk’tan ve X’in mevcut halinden zaten rahatsız olan kesimlerde benzer bir alternatif platform olan Bluesky’a taşınma tartışmalarını da yeniden başlattı. Eğer tümden Bluesky’a taşınmayı tartışacaksak öncelikle verilere göz atmamız gerek. Bluesky, 2019’da Twitter’ın bir projesi olarak başlamış, 2022’de Elon Musk’ın Twitter’ı satın almasının ardından Twitter’dan ayrılan Bluesky’ın geliştirilmesi Twitter’ın kurucularından Jack Dorsey’in de içinde olduğu dar bir ekip tarafından sürdürülmüştü. 2023 başlarında davet usulü katılıma açılan Bluesky 2024 başında 3 milyon kullanıcıya ancak ulaşabilmişti. 2024 şubatında davetiye ile kaydın kaldırılıp açık kayıta geçilmesinin ardından bu sayı birkaç ay içinde 6 milyona ulaştı. Ağustos 2024’te Brezilya’da X’in erişime engellenmesi ile 4 milyon, ekim 2024’te X’in kullanıcı sözleşmelerinde yaptığı değişiklikler nedeni ile 1 milyon ve Trump’ın ABD başkanı seçilmesinin hemen ardından da 9 milyon civarında yeni kullanıcı kazanarak 2025 başlarında 30 milyon kullanıcıyı aştı. Tüm bu sürecin ortalarında, 2024 mayısında platformun içerik moderasyonu araçları eklemesi üzerine Dorsey’in “Size haklar vermesi için şirketlere bel bağlamayın. Özgürlük teknolojisini kullanarak bunları kendiniz savunun. (Bunlardan birindesiniz)” gönderisini X’ten atarak Bluesky yönetiminden ayrıldığını da ayrıca not düşelim. Bluesky verilerini takip eden bskycheck’e göre 3 Nisan’dan 9 Nisan’a bir haftalık sürede Bluesky’da açılan yeni kullanıcı hesabı sayısı günlük ortalamanın üzerinde.[1] Yedi günlük sürede Bluesky’a güncel ortalamalarından yaklaşık 450 bin fazladan hesap açılmış. Bu 450 bin fazladan yeni hesabın hangi ülke ya da ülkelerden olduğu ise bilinmiyor. Günlük gönderi, like ve takip sayılarında da bu artışa karşılık gelecek bir artış henüz gözlemlenmedi.[2] X’in mevcut hali ve Türkiye’den gelen taleplere dair pratiği nedeni ile X’ten uzaklaşma eğilimi anlaşılır bir eğilim olsa da Bluesky bu derde çare ne kadar olabilir sorusunun yanıtı fazlasıyla belirsiz. Her ne kadar Bluesky gayrimerkezi bir yapıda olma iddiasında olsa da az sayıda alan adı ve IP’de merkezileşmiş bir teknik yapı söz konusu. Bu dağıtık olmayan yapı Bluesky’ın geleneksel metotlarla kolayca erişime engellenebilmesini de mümkün kılıyor. Eğer mesele sadece dağıtık yapı ile sansürlenmeye direnç kazanma olsaydı, dağıtıklığı iddiada kalmayan Mastadon’a taşınırdık. Mastadon’un adının Türkiye’deki tartışmada sadece küçük bir kesim tarafından anılmasının sebebi aslında oldukça basit: Kullanıcı sayısı Bluesky ile bile kıyaslanamayacak kadar düşük. Kullanıcı sayısı açısından Twitter’a karşı Bluesky’ın pozisyonu da çok farklı değil. Ancak taşınma yanlıları Bluesky’ın son bir buçuk yıldaki ivmelenmesinin artarak devam etmesini umuyor. X’in tümden kapanması vb. bir olağanüstü gelişme olmadığı sürece çok gerçekçi bir beklenti değil bu. Dahası Türkiye’den Bluesky’a geçiş yapan kitlelerin profilleri bir yankı odası tartışmasını da ister istemez beraberinde getiriyor. Meselenin sansüre dayanaklılık ayağı sadece Bluesky’ın teknik altyapısı tartışması değil. Ne kadar “özgürlükçü” olduğunu iddia ederse etsin Bluesky kapitalist işleyişin içinde bir sosyal medya şirketi. Yeterince büyüyen her sosyal medya şirketi gibi Bluesky’ın da bu hukuki ayaklardan kaçışı yok. Bluesky henüz hükümetler nezdinde atılan taşın ürkütülen kuşa değmeyeceği bir konumda. Ancak bunun hep böyle kalma olasılığı da yok. Yarın daha yoğun bir şekilde devletlerden içerik engelleme talepleri ile karşı karşıya kaldığında X’tekine benzer süreçler kullanıcıları bekleyecek. Bu hali ile Bluesky’a taşınarak kazanılabilecek olan en iyi ihtimalde dar bir alanda kısa süreli bir ferahlama hissinden başka bir şey değil. Dipnotlar: ^ https://bit.ly/3E6tkSK ^ https://bit.ly/3RKixRa

YouTube video by Juan Cervantes

YouTube video by Warner Classics

The primary purpose of this study was to test the main claims of terror management theory through an alternative cultural worldview by focusing on Sufism, in which death is seen as a desired state for...

Confidence in one’s societal institutions is essential for people’s well-being. We argue that a citizen’s perceived trust in known others and trust in strangers mediate that relationship and that the ...