Historisch Nieuwsblad
@historischnwsbl.bsky.social
Historisch Nieuwsblad is hét tijdschrift over geschiedenis in Nederland. Vol historische achtergronden, nieuw ontdekte feiten, actualiteiten en recensies.
In 1908 nam de Venezolaanse vicepresident Juan Vicente Gomez de macht over van Cipriano Castro, terwijl Nederlandse oorlogsschepen een blokkade vormden. Dat scenario had Trump kennelijk ook voor ogen met Delcy Rodriguez, de vp van Maduro. www.historischnieuwsblad.nl/bijna-oorlog...
Bijna-oorlog met Venezuela
Nederland en Venezuela raakten begin twintigste eeuw in een hoogoplopend conflict om Curaçao. Den Haag stuurde de marine eropaf om de Venezolaanse president een lesje te leren. Het doel was niets mind...
www.historischnieuwsblad.nl
January 3, 2026 at 8:20 PM
In 1908 nam de Venezolaanse vicepresident Juan Vicente Gomez de macht over van Cipriano Castro, terwijl Nederlandse oorlogsschepen een blokkade vormden. Dat scenario had Trump kennelijk ook voor ogen met Delcy Rodriguez, de vp van Maduro. www.historischnieuwsblad.nl/bijna-oorlog...
Letland heeft een hek van ruim 280 kilometer gebouwd langs de Russische grens. De Baltische Staten verzetten zich al bijna een eeuw tegen hun oorlogszuchtige buur.
Baltisch verzet tegen de Sovjet-terreur
De Sovjet-Unie walste vanaf 1939 over Estland, Letland en Litouwen heen. Veel inwoners van de Baltische Staten gingen daarop in het verzet.
buff.ly
January 3, 2026 at 3:00 PM
Letland heeft een hek van ruim 280 kilometer gebouwd langs de Russische grens. De Baltische Staten verzetten zich al bijna een eeuw tegen hun oorlogszuchtige buur.
Wat doe je met een koning die niet deugt? In ons nieuwe nummer leest u dat de Britse koloniën in Noord-Amerika er in 1776 geen misverstand over lieten bestaan: weg ermee. Maar in de Middeleeuwen was het lastiger om krankzinnige koningen te vervangen vanwege hun ‘heilige’ macht.
Historisch Nieuwsblad 01/2026 - MagazineShop
Wat doe je met een koning die niet deugt? De leiders van dertien Britse koloniën in Noord-Amerika lieten er in 1776 geen misverstand over bestaan: weg ermee. In de Middeleeuwen was het lastiger om…
buff.ly
January 2, 2026 at 2:37 PM
Wat doe je met een koning die niet deugt? In ons nieuwe nummer leest u dat de Britse koloniën in Noord-Amerika er in 1776 geen misverstand over lieten bestaan: weg ermee. Maar in de Middeleeuwen was het lastiger om krankzinnige koningen te vervangen vanwege hun ‘heilige’ macht.
De architect van de Vondelkerk plaatste het gebouw in het midden van de eveneens door hem ontworpen straat (waar hij zelf ging wonen) als verwijzing naar de centrale rol van de katholieke kerk in de Middeleeuwen. www.historischnieuwsblad.nl/pierre-cuype...
Historisch Nieuwsblad: Pierre Cuypers
Pierre Cuypers was een bekende architect uit de negentiende eeuw die onder andere het Rijksmuseum en het Centraal Station ontwierp.
www.historischnieuwsblad.nl
January 1, 2026 at 6:28 PM
De architect van de Vondelkerk plaatste het gebouw in het midden van de eveneens door hem ontworpen straat (waar hij zelf ging wonen) als verwijzing naar de centrale rol van de katholieke kerk in de Middeleeuwen. www.historischnieuwsblad.nl/pierre-cuype...
Voor vuurwerkliefhebbers is dit waarschijnlijk de laatste jaarwisseling dat ze zelf pijlen de lucht in mogen schieten. Een vuurwerkverbod zou een wending zijn in een traditie die wellicht wortels heeft in de vroege Middeleeuwen.
Vuurwerk afsteken begon in de Middeleeuwen
De vuurwerktraditie heeft wellicht wortels in de vroege Middeleeuwen, maar werd pas na de Tweede Wereldoorlog massaal uitgeleefd.
buff.ly
December 31, 2025 at 2:37 PM
Voor vuurwerkliefhebbers is dit waarschijnlijk de laatste jaarwisseling dat ze zelf pijlen de lucht in mogen schieten. Een vuurwerkverbod zou een wending zijn in een traditie die wellicht wortels heeft in de vroege Middeleeuwen.
Amerika heeft decennialang de Europeanen gepusht om zich sneller en nauwer te verenigen. www.historischnieuwsblad.nl/hoe-de-ameri...
Hoe de Amerikanen de Europese Unie pushten
De eenwording van Europa is deels van Amerikaanse makelij. In de jaren 50 streefde Washington naar een federatie van West-Europese staten.
www.historischnieuwsblad.nl
December 31, 2025 at 12:02 PM
Amerika heeft decennialang de Europeanen gepusht om zich sneller en nauwer te verenigen. www.historischnieuwsblad.nl/hoe-de-ameri...
De foto van het rennende ‘napalmmeisje’ Kim Phuc in de Vietnamoorlog is een van de meest iconische oorlogsfoto’s. Fotograaf Nick Ut won er in 1973 de Pulitzerprijs mee, maar de Netflix-documentaire The Stringer betwist dat hij de maker van de foto is.
Wie maakte de iconische Vietnamfoto van het 'napalmmeisje'?
Fotograaf Nick Ut won er in 1973 de Pulitzerprijs mee, maar de Netflix-documentaire The Stringer betwist dat hij de maker van de foto is.
buff.ly
December 29, 2025 at 3:01 PM
De foto van het rennende ‘napalmmeisje’ Kim Phuc in de Vietnamoorlog is een van de meest iconische oorlogsfoto’s. Fotograaf Nick Ut won er in 1973 de Pulitzerprijs mee, maar de Netflix-documentaire The Stringer betwist dat hij de maker van de foto is.
In Nederland wordt steeds minder vlees gegeten, maar de consumptie van wild neemt toe. Nederlanders maken zich al eeuwen druk over de jacht. Maar niet uit dierenliefde.
Tijdens een jachtpartij schoten edelen onbelemmerd vele dieren
Eind achttiende eeuw kwam daar steeds meer verzet tegen.
buff.ly
December 28, 2025 at 3:00 PM
In Nederland wordt steeds minder vlees gegeten, maar de consumptie van wild neemt toe. Nederlanders maken zich al eeuwen druk over de jacht. Maar niet uit dierenliefde.
Biograaf Diederick Slijkerman vertelt in de Historische BoekenCast over Maurits van Vollenhoven, de diplomaat die in België nog altijd een held is. Beluister de hele aflevering hier: buff.ly/GuFNb4B
December 27, 2025 at 6:02 PM
Biograaf Diederick Slijkerman vertelt in de Historische BoekenCast over Maurits van Vollenhoven, de diplomaat die in België nog altijd een held is. Beluister de hele aflevering hier: buff.ly/GuFNb4B
Tijdens de feestdagen klinkt overal weer ‘White Christmas’ van Irving Berlin. Hij was een van de Joodse componisten die rond 1900 naar de VS vluchtten vanwege antisemitisch geweld in Oost-Europa.
Dreaming of a white Christmas
Populaire Amerikaanse liedjes zijn opvallend vaak geschreven door Russische Joden. In de VS grepen deze vluchtelingen hun kans.
buff.ly
December 26, 2025 at 3:01 PM
Tijdens de feestdagen klinkt overal weer ‘White Christmas’ van Irving Berlin. Hij was een van de Joodse componisten die rond 1900 naar de VS vluchtten vanwege antisemitisch geweld in Oost-Europa.
Kerstkaarten schrijven en versturen is zwaar werk, vindt Annegreet van Bergen. Toch had de uitvinder van dit jaarlijkse ritueel de bedoeling om tijd te besparen.
Kleine moeite, groot plezier
Kerstkaarten schrijven en versturen is zwaar werk, vindt Annegreet van Bergen. Toch wilde de uitvinder van de kerstkaart juist tijd besparen.
buff.ly
December 25, 2025 at 2:37 PM
Kerstkaarten schrijven en versturen is zwaar werk, vindt Annegreet van Bergen. Toch had de uitvinder van dit jaarlijkse ritueel de bedoeling om tijd te besparen.
Trumps 'volledige blokkade' van Venezolaanse oliehavens kan gemakkelijk in oorlog omslaan, zegt historicus Erik de Lange. www.historischnieuwsblad.nl/een-vreedzam...
‘Een “vreedzame” maritieme blokkade kan snel omslaan in oorlog’
Donald Trumps strategie om Venezolaanse olietankers in beslag te nemen zou zomaar kunnen ontsporen, zegt historicus Erik de Lange.
www.historischnieuwsblad.nl
December 25, 2025 at 2:08 PM
Trumps 'volledige blokkade' van Venezolaanse oliehavens kan gemakkelijk in oorlog omslaan, zegt historicus Erik de Lange. www.historischnieuwsblad.nl/een-vreedzam...
Thailand en Cambodja beschieten elkaar al wekenlang aan de grens, met tientallen doden en een miljoen ontheemden tot gevolg. De landen ruziën over tempels, maar volgens historici zit er meer achter het conflict dan een paar territoriale claims. buff.ly/dJu4maO
December 24, 2025 at 3:01 PM
Thailand en Cambodja beschieten elkaar al wekenlang aan de grens, met tientallen doden en een miljoen ontheemden tot gevolg. De landen ruziën over tempels, maar volgens historici zit er meer achter het conflict dan een paar territoriale claims. buff.ly/dJu4maO
Amerika is in rep en roer door de deels vrijgegeven, maar grotendeels zwartgelakte Epstein-files. Seksueel misbruik door machtige mannen is niet nieuw, zegt historicus Marlisa den Hartog: ‘In de Renaissance gebeurde het ook, maar de verontwaardiging is nu veel groter.’
Epstein is niet uniek: machtige mannen komen al eeuwenlang weg met seksueel wangedrag
Seksueel misbruik door machtige mannen is een terugkerend historisch fenomeen, zegt historicus Marlisa den Hartog.
buff.ly
December 23, 2025 at 2:37 PM
Amerika is in rep en roer door de deels vrijgegeven, maar grotendeels zwartgelakte Epstein-files. Seksueel misbruik door machtige mannen is niet nieuw, zegt historicus Marlisa den Hartog: ‘In de Renaissance gebeurde het ook, maar de verontwaardiging is nu veel groter.’
In zijn nieuwe veiligheidsstrategie valt Trump de EU aan, ziet Beatrice de Graaf. 'Europa is niet langer de trouwe bondgenoot, maar lijkt als lastpak of zelfs als vijand te worden beschouwd.'
Wanneer breekt de pleuris uit, vraagt Beatrice de Graaf zich af
Met veiligheidsstrategie laten Amerikanen Europa in de steek.
buff.ly
December 22, 2025 at 5:00 PM
In zijn nieuwe veiligheidsstrategie valt Trump de EU aan, ziet Beatrice de Graaf. 'Europa is niet langer de trouwe bondgenoot, maar lijkt als lastpak of zelfs als vijand te worden beschouwd.'
Iedereen weet dat Abraham Lincoln in 1865 werd vermoord. Vrijwel vergeten is dat zestien jaar later weer een Amerikaanse president werd neergeschoten. De uitstekende Netfix-serie 'Death by Lightning' haalt de aanslag op James Garfield uit de vergetelheid.
Nieuwe Netflix-serie over vergeten aanslag op een Amerikaanse president
De uitstekende Netfix-serie Death by Lightning haalt de aanslag op James Garfield in 1881 uit de vergetelheid.
buff.ly
December 21, 2025 at 6:01 PM
Iedereen weet dat Abraham Lincoln in 1865 werd vermoord. Vrijwel vergeten is dat zestien jaar later weer een Amerikaanse president werd neergeschoten. De uitstekende Netfix-serie 'Death by Lightning' haalt de aanslag op James Garfield uit de vergetelheid.
China verhoogt de accijns op condooms in de hoop het geboortecijfer op te krikken. Eind jaren zeventig bepaalde de Chinese overheid nog dat ouders niet meer dan één kind mochten krijgen. Dat beleid was gebaseerd op wiskundige projecties.
Nederlandse wiskundige bracht China op het idee van eenkindpolitiek
De Chinese eenkindpolitiek was gebaseerd op wiskundige projecties. De Nederlander Geert Jan Olsder liet de Chinezen daarmee kennismaken.
buff.ly
December 20, 2025 at 3:01 PM
China verhoogt de accijns op condooms in de hoop het geboortecijfer op te krikken. Eind jaren zeventig bepaalde de Chinese overheid nog dat ouders niet meer dan één kind mochten krijgen. Dat beleid was gebaseerd op wiskundige projecties.
Amerikaanse ouders in de jaren zestig vroegen de FBI om hun politiek geëngageerde kinderen in de gaten te houden. Historicus Aaron G. Fountain Jr. heeft hiervoor bewijs gevonden in de archieven van de veiligheidsdienst.
Ouders tipten de FBI over hun eigen kinderen
Amerikaanse ouders in de jaren zestig vroegen de FBI om hun politiek geëngageerde kinderen in de gaten te houden.
buff.ly
December 19, 2025 at 2:00 PM
Amerikaanse ouders in de jaren zestig vroegen de FBI om hun politiek geëngageerde kinderen in de gaten te houden. Historicus Aaron G. Fountain Jr. heeft hiervoor bewijs gevonden in de archieven van de veiligheidsdienst.
In de jaren zestig woonden er meer mensen in Rotterdam en Den Haag dan nu, blijkt uit een nieuwe tijdlijn van het CBS. Onze huizencrisis heeft ermee te maken dat we de afgelopen eeuwen ruimer zijn gaan wonen, en met minder personen op één adres.
Nederlanders wilden steeds minder huisgenoten en steeds meer woonruimte
Onze huizencrisis heeft ermee te maken dat we de afgelopen eeuwen ruimer zijn gaan wonen, en met minder personen op één adres.
buff.ly
December 18, 2025 at 2:37 PM
In de jaren zestig woonden er meer mensen in Rotterdam en Den Haag dan nu, blijkt uit een nieuwe tijdlijn van het CBS. Onze huizencrisis heeft ermee te maken dat we de afgelopen eeuwen ruimer zijn gaan wonen, en met minder personen op één adres.
Het Witte Huis wil het lettertype Calibri niet meer gebruiken omdat het te woke zou zijn. Dat discussies over lettertypes hoofdzaak kunnen worden, weten ze in Duitsland. Een decennialange strijd over het ‘juiste’ Duitse schrift eindigde in 1941, toen Hitler de Faktur-letter verbood.
Hitler deed lettertype in de ban omdat het ‘te Joods’ was
In de jaren dertig gebruikten de nazi's vaak het lettertype Fraktur in hun propaganda. Totdat de partij dat schrift in 1941 zelf verbood.
buff.ly
December 17, 2025 at 2:02 PM
Het Witte Huis wil het lettertype Calibri niet meer gebruiken omdat het te woke zou zijn. Dat discussies over lettertypes hoofdzaak kunnen worden, weten ze in Duitsland. Een decennialange strijd over het ‘juiste’ Duitse schrift eindigde in 1941, toen Hitler de Faktur-letter verbood.
250 jaar geleden werd Jane Austen geboren. Haar boeken lenen zich goed voor romantische verfilmingen. Toch zijn het beslist geen brave niemendalletjes. Ze bevatten ook kritiek op de benauwde conventies van de Engelse plattelandsadel.
Jane Austen bespotte de zeden van haar tijd
De boeken van Jane Austen lenen zich goed voor romantische verfilmingen. Toch zijn het beslist geen brave niemendalletjes.
buff.ly
December 16, 2025 at 3:00 PM
250 jaar geleden werd Jane Austen geboren. Haar boeken lenen zich goed voor romantische verfilmingen. Toch zijn het beslist geen brave niemendalletjes. Ze bevatten ook kritiek op de benauwde conventies van de Engelse plattelandsadel.
Kunnen middeleeuwers ons helpen bij de problemen van nu? In de Historische BoekenCast bespreekt Manon van der Heijden 'Het Ministerie van Middeleeuwse Zaken', waarin mediëvisten onderzoeken of middeleeuwse inzichten kunnen helpen bij hedendaagse vraagstukken.
Luister de aflevering: buff.ly/SxM5Ejx
Luister de aflevering: buff.ly/SxM5Ejx
December 15, 2025 at 5:03 PM
Kunnen middeleeuwers ons helpen bij de problemen van nu? In de Historische BoekenCast bespreekt Manon van der Heijden 'Het Ministerie van Middeleeuwse Zaken', waarin mediëvisten onderzoeken of middeleeuwse inzichten kunnen helpen bij hedendaagse vraagstukken.
Luister de aflevering: buff.ly/SxM5Ejx
Luister de aflevering: buff.ly/SxM5Ejx
De Chinese president Xi Jinping wijst graag op het lange verleden van zijn land. 'Volgens Xi zal China weer het land zijn dat het vroeger was,’ zegt historicus en geopolitiek analist Frans-Paul van der Putten.
Xi Jinping gebruikt het verleden, net als de Chinese keizers die hem voorgingen
‘Volgens Xi zal China weer het land zijn dat het vroeger was,’ zegt historicus en geopolitiek analist Frans-Paul van der Putten.
buff.ly
December 14, 2025 at 11:00 AM
De Chinese president Xi Jinping wijst graag op het lange verleden van zijn land. 'Volgens Xi zal China weer het land zijn dat het vroeger was,’ zegt historicus en geopolitiek analist Frans-Paul van der Putten.
In Australië hebben kinderen onder de zestien jaar geen toegang meer tot sociale media. Het moet verkeerde invloed en online pesten tegengaan. Sarren en dreigen op online platforms heeft een bijzondere voorloper: de charivari.
Vóór social media gebeurde public shaming via volksgerichten
Tot in de jaren zeventig kenden dorpen volksgerichten waarbij inwoners die zich niet aan de sociale normen hielden werden beschimpt.
buff.ly
December 13, 2025 at 12:00 PM
In Australië hebben kinderen onder de zestien jaar geen toegang meer tot sociale media. Het moet verkeerde invloed en online pesten tegengaan. Sarren en dreigen op online platforms heeft een bijzondere voorloper: de charivari.
Landbouwminister Femke Wiersma ruziet met een BBB-collega over haar mestplannen. Haar mestbeleid past in een lange traditie, constateert historicus Amber Striekwold. ‘De Nederlandse overheid heeft beslissingen over het mestprobleem vooral uitgesteld en vertraagd.’
De politiek kiest al zestig jaar dezelfde tactiek bij het mestprobleem: vertragen
BBB-minister Femke Wiersma ruziet met een collega over het mestbeleid. De politiek vliegt dat probleem al decennia op dezelfde manier aan.
buff.ly
December 12, 2025 at 2:37 PM
Landbouwminister Femke Wiersma ruziet met een BBB-collega over haar mestplannen. Haar mestbeleid past in een lange traditie, constateert historicus Amber Striekwold. ‘De Nederlandse overheid heeft beslissingen over het mestprobleem vooral uitgesteld en vertraagd.’