Chào mừng bạn đến giai đoạn hậu chiến , nơi mọi lý tưởng từng đẹp long lanh giờ nằm vỡ toang dưới chân. Ở đây, người ta không cần mấy ông mặt nghiêm, tay giơ cao, hét lên “Khôi phục quốc gia!” Họ chỉ cần… được thở. Được sống mà không sợ một sáng mai nào đó bị lôi đi vì phạm cái luật mà hôm qua chưa từng tồn tại. Vậy muốn tái thiết? Đơn giản thôi. Đừng hiền với thời loạn Không có trật tự, không ai dám gieo trồng. Không có luật nghiêm, thằng mạnh sẽ đạp thằng yếu để giành miếng ăn. Thời loạn không xài Nho, không mơ tri thức khai sáng , mà xài Pháp trị. Luật viết ra, rõ ràng, sòng phẳng, ai vi phạm cũng xử y chang. Không phân biệt tốt , xấu. Chỉ có: làm đúng , làm sai. Nhưng sau khi dựng rào xong… bắt buộc phải lui. Bởi dân không sống nổi trong sợ hãi mãi. Người cầm quyền lúc này phải biết “đóng vai ngốc”, nới tay, thở chung nhịp với dân. Như Lưu Bang: – Cắt thuế. – Bỏ luật quá ác. – Tuyển người giỏi, nhưng không phô trương. Luật ổng đặt ra cũng đơn giản thôi, gọi là “Tam chương chi pháp” (三章之法) 1. Giết người thì đền mạng (殺人者死) → Giữ kỷ cương cơ bản, dập tắt ngay tình trạng loạn sát, cướp bóc sau chiến tranh. → Luật này cực đơn giản, không vòng vo, nhắm thẳng vào tội ác nghiêm trọng nhất thời đó. 2. Làm bị thương người khác thì bồi thường (傷人者償) → Trả lại công bằng, giúp dân cảm thấy có luật bảo vệ mình. → Thay vì chặt tay, bỏ tù như nhà Tần, Lưu Bang chọn cách bồi thường hợp lý, vừa đủ răn đe, vừa nhân đạo. 3. Ăn cắp thì phải trả lại (盜者償) → Không bỏ tù vặt, chỉ cần hoàn lại tài sản. → Giảm nhẹ hình phạt để dân không bị sợ luật mà trốn chạy hoặc phản loạn thêm. Tụi dân ngó qua: “Ủa ông này không giống mấy đứa cai trị trước…” Vậy là dân bắt đầu củng cố niềm tin, thấy dễ thở mà quay về làm ăn, dọn lại mảnh vườn đời mình. Để họ tự mọc, đừng tưới bằng loa phường Đây là phần sâu nhất , và cũng khó làm nhất: → Không can thiệp. → Không định hướng. → Không tuyên truyền. Dân vừa sống sót sau đổ máu. Đừng nhồi thêm mớ lý tưởng đạo đức. Cứ để họ im lặng mọc lại như cỏ hoang. Chậm, nhưng gốc khỏe. Cái đất đó đã bị bom cày xới rồi. Đừng đè nữa. Chỉ cần đừng giẫm. Vì sao? Vì sau chiến, dân không cần luật, họ cần sống sót. Họ không muốn nghe ai lên TV giảng về “tái thiết quốc gia” khi trong đầu vẫn còn tiếng gào chết cháy. Họ không đói lý tưởng. Họ chỉ đòi không khí, nước sạch và một bữa không bị truy đuổi. Vô vi không phải là bỏ mặc, mà là biết lùi ra để dân còn tồn tại Không quản lý bằng loa. Không vẽ ra 100 task “phục hồi kinh tế”. Không ép ai “góp sức dựng nước”. Chỉ cần buông tay đúng lúc , như rút dây truyền nước cho người mới tỉnh mê. Chưa đi nổi thì đừng bắt chạy. Chưa tin nổi thì đừng nói đạo lý. Chỉ cần biết lúc nào nên lạnh như thép, lúc nào nên giả ngu để người ta thở, và lúc nào nên lặng thinh như đá cuội nằm bên suối. Có những lúc, điều tốt nhất tụi mình có thể làm… là không làm gì cả. Không phải vì lười. Mà vì nơi này vừa trải qua cú nổ khiến cả lòng tin lẫn lòng người vỡ vụn. Rừng tự mọc. Từ những gốc cháy đen dưới lớp tro. Không ai ra luật. Không cần bảng chỉ đường. Không có khẩu hiệu “Tái thiết thiên nhiên”. Tự nó biết mọc. Tự nó chọn hướng. Tự nó biết cây nào chết, cây nào còn sống. Đám người còn lại sau loạn đâu có khác gì. Họ không cần ai ra rả bảo: “Đứng lên! Làm lại! Cùng xây tương lai!” Không. Họ chỉ cần ai đó không làm phiền. Không phải “kế hoạch phục hồi”. Không phải “chính sách 5 năm”. Không phải “tăng trưởng GDP”. Chỉ cần ai đó đứng lặng. Không nói. Không chém gió. Chỉ ở đó, như một gốc cây chưa cháy hết. Thời loạn mà xài Nho gia thì tự dắt cổ vô dây thòng lọng treo sẵn trên đọt cây. Vì sao? Nho gia trong thời loạn = chơi dao bằng tay trần Nho gia thích tôn ti, lễ nghĩa, tam cương ngũ thường… Nhưng thời loạn, người ta không còn cha mẹ để thờ, không vua để trung, không thầy để tin, không cả nhà để về. Bạn mà mở miệng “con phải hiếu, dân phải trung”, mấy người đó quạo liền. Nho gia giỏi xài lúc quốc gia no ấm, dân bắt đầu kiêu ngạo → lúc đó mới cần lễ nghĩa để giữ cái mâm đừng bay. Nhưng hậu chiến? Chưa có cái mâm nào nguyên vẹn để mà bay. Còn nếu cầm quyền mà cố nhét Nho gia vào thời loạn? Dân giả lễ nhưng trong lòng nguyền rủa. Quan diễn đạo đức nhưng âm thầm chia quyền. Xã hội mặc áo văn minh nhưng thối rữa từ bên trong. → Tưởng dựng quốc gia, ai ngờ dựng một sân khấu hóa trang, để rồi vỡ tuồng lần nữa. Còn Đạo gia á hả?  Chỉ khi sống được, hiểu được, thở được , mới đến lúc xài Đạo gia. Không ai cần Đạo khi bụng còn đói. Không ai tìm “Thiên Nhân hợp nhất” khi còn bị truy sát bắt lỗi mỗi ngày. Nhưng khi đất đã nguội, khi cỏ đã mọc lại, khi người bắt đầu nhìn nhau bằng ánh mắt không sợ hãi , đó là lúc Đạo gia bước ra. Không cần tuyên bố. Không cần giáo lý. Chỉ là… tự nhiên mà sống, tự nhiên mà không can thiệp. 1. Pháp trị đi trước, để ngưng chảy máu Vì nếu không ngăn chém giết, thì chẳng còn ai để mà tái thiết. Thời loạn là thời: Mạnh hiếp yếu Băng nhóm trỗi dậy Ai cũng nghi ai, ai cũng lo mình bị bán đứng Lúc này, không thể mơ dân “tự giác”, cũng không mong ai sống tử tế. Chỉ có luật nghiêm, phạt nặng, thi hành không khoan nhượng , mới: Ngăn được đà hủy hoại. Gây sợ đúng lúc để giữ mạng những người chưa kịp chết.  Đây là dập lửa. Không dập, còn lâu mới tới hồi phục. 2. Vô vi, để vết thương được thở Vì sau khi cầm máu, mà băng bó quá chặt, là hoại tử. Pháp trị làm tốt thì giữ được mạng. Nhưng nếu cứ siết hoài, dân không sống nổi → loạn tiếp. Lúc này cần buông tay. Không phải bỏ mặc, mà là: Không can thiệp vào nhịp hồi phục tự nhiên Không ép sản xuất, không bắt “cải tạo”, không thúc “cùng nhau làm lại” Vô vi = rút lực ép ra khỏi cơ thể dân tộc. Cho nó tự hút không khí, tự tìm nhịp sống. 3. Đạo gia , lúc linh hồn bắt đầu mọc lại Vì khi người ta thở được, sống được, mới dám nghĩ tới sống có hồn. Lúc này: Dân bắt đầu trồng cây, xây nhà, dựng lại đường mòn Họ không cần bị dẫn, mà tự dẫn nhau bằng trực giác sinh tồn Mọi “ý thức cộng đồng” không cần giảng , nó mọc như rễ cây đan vào nhau dưới đất. Hồi sinh xã hội là chu trình tự nhiên, không thể đốt cháy giai đoạn. Thứ cứu họ , là thứ họ ghét nhất. Vì sao dân thường ghét Pháp trị? Vì pháp gia máu lạnh, không nhân từ, xử phạt không nhìn mặt , kể cả người nghèo, người khổ. Vì nó không dạy lý tưởng, không nói lời hay ý đẹp. Nó chỉ nói: “Làm sai = chết chắc. Hết chuyện.” Dân ghét là đúng. Vì họ đau, mà pháp gia lại xát muối. Họ vừa sống sót, mà bị ép theo khuôn thép lạnh như lưỡi dao. Nhưng nếu không có Pháp gia thì sao? Thằng có súng sẽ làm vua. Dân lành sẽ bị nuốt lại lần nữa. “Tự do” sẽ thành “tự do của kẻ mạnh đạp kẻ yếu”. Pháp gia là liều kháng sinh cực mạnh. Nó đắng. Nó đau. Nhưng nó cứu mạng. Không uống → chết vì nhiễm trùng. Uống sai liều → hoại tử. Uống xong mà không chuyển qua “dưỡng sinh” → cũng chết từ từ. Giải thích dễ hiểu = 3 tầng tâm lý sau loạn: Lúc đầu dân sợ loạn → họ muốn có luật. Luật siết quá → dân thấy bị xúc phạm → bắt đầu ghét luật. Nếu vô vi kịp lúc → dân dịu lại, hiểu ra luật đã cứu mình, nhưng không phải sống kiểu đó mãi. Lưu Bang lúc còn tranh thiên hạ với Hạng Vũ: Chặt đầu, thề máu, xử phản loạn y như Hàn Phi viết sách. Không có cái gọi là “đạo lý”, “lễ nghĩa” gì ở đây. Có công mà không nghe lệnh? → Giết. Làm trái quân lệnh? → Chém ngay tại chỗ. Ổng xây quyền lực trên xương máu , nhưng làm sạch, không dây dưa. Không chơi đạo lý trong thời loạn. Pháp trị là dao mổ lạnh lẽo, cắt không run tay. Khi thiên hạ về tay rồi, Lưu Bang: Bỏ luật Hình pháp nhà Tần (vốn khét lẹt kiểu tra tấn, tru di). Giảm thuế. Không ép dân phục dịch. Thậm chí còn nói: “Tao thắng thiên hạ không nhờ Nho gia, mà nhờ bọn làm loạn.” → Cái tát vô mặt đám học giả thời đó luôn. Lưu Bang không làm vua để thể hiện đạo đức. Ổng làm vua để cho đám dân không nổi dậy nữa. Và cách tốt nhất? → Làm như không cầm quyền.  Chính là vô vi nhi trị. Lưu Bang hiểu 1 điều rất thâm “Dân chỉ phục khi tao lạnh lùng lúc cần , và tao biến mất lúc không cần.” Ổng không dạy dân phải “hiếu đễ, trung quân”. Ổng chỉ dọn sạch chiến trường, rồi rút lui về làm thằng cha thô lỗ, nhậu nhẹt, khờ khờ. Mà chính kiểu “ngu giả, nhưng không giành hơi với dân”, mới khiến dân thật sự thở được. Sau chiến tranh, sau loạn lạc, sau những cú sụp mà ai cũng tưởng sẽ không còn đứng dậy được nữa , xã hội không thể bật dậy như chưa từng vỡ.  Nó không phải cái máy có thể reset.  Nó là một cơ thể gãy , phải liền xương từ từ.  Muốn tái thiết? Không có công thức thần kỳ. Chỉ có trình tự tự nhiên. Lãnh đạo thời hậu chiến không cần giỏi nói. Không cần “cảm hóa nhân tâm”.  Cũng không cần dân yêu thương, tung hô, dựng tượng.  Chỉ cần làm một việc duy nhất cho đúng:  Giữ cho dân sống – rồi buông tay cho họ tự đứng.

Myanmar mời gọi các nhà đầu tư nước ngoài tham gia tái thiết sau động đất

#NhậtBản #Ukraine #KhoảnVay #TàiSảnNga #G7 #HỗTrợTàiChính #TáiThiết #QuốcPhòng #ĐoànKếtQuốcTế Nhật Bản Cho Ukraine Vay 3 Tỷ USD, Bảo Đảm Bằng Tài Sản Của Nga Bị Phong Tỏa Ngày 18/4, Nhật Bản và Ukraine đã ký kết một thỏa thuận quan trọng, theo đó Tokyo sẽ cung cấp cho Kiev khoản vay trị giá 4.719 tỷ yên (tương đương 3 tỷ USD).