Wstęp Nie wszyscy widzimy ten sam świat. I to nie jest metafora. To fakt, który staje się oczywisty dopiero wtedy, gdy naprawdę zaczynamy się sobie przyglądać. Jedni widzą tylko kształty, inni dostrzegają także sens. Jedni przechodzą przez życie, jakby było mapą, którą wystarczy odczytać. Inni wchodzą w nie jak w obraz, w którym nieustannie zmienia się światło, perspektywa i znaczenie. Jedni żyją w świecie zdarzeń, inni w świecie doświadczeń.

Wstęp Są takie noce, w których rozum w końcu zasypia naprawdę. Nie ten grzeczny, codzienny półsen, w którym jeszcze pilnujemy porządku świata, nazw, ról i masek. Tylko sen głęboki, pierwotny, w którym coś w nas puszcza kontrolę. I wtedy właśnie zaczyna się ruch pod powierzchnią. Jakby w czarnym lustrze pojawiały się obrazy, których nie potrafilibyśmy wymyślić na jawie. Obrazy zbyt intensywne, zbyt piękne albo zbyt niepokojące, żeby mogły być tylko przypadkiem.

„Nie ma pokoju między gwiazdami, tylko wieczna wojna i sen rozbitego boga.” anonimowy tekst z Herezji Horusa Warhammer 40K to nie tylko mitologia przyszłości. To psychoanalityczny sen o człowieku, który próbując stać się bogiem, gubi swoje odbicie w lustrze. W tym świecie nie istnieje już rozróżnienie pomiędzy sacrum i profanum, pomiędzy ciałem a maszyną, pomiędzy miłością a obsesją. Istnieje jedynie wieczna potrzeba kontroli nad chaosem, który jest w istocie samym sobą.

W świecie przesyconym obrazami namiętności, czułości i dramatów, granica między miłością a uzależnieniem emocjonalnym staje się coraz mniej wyraźna. W filmach uczymy się, że prawdziwe uczucie to takie, które boli, które pochłania, które nie pozwala spać ani jeść. W kulturze, która gloryfikuje intensywność, niewiele mówi się o spokoju, o bezpieczeństwie, o miłości, która nie potrzebuje chaosu, by istnieć. W sztuce, od starożytnych mitów po współczesne kino, zakochanie jest przedstawiane jako doświadczenie niemal mistyczne, przekraczające granice rozumu.

Wstęp Kiedy przychodzi jesień, świat cichnie w sposób, który przypomina nam o przemijaniu. Liście stają się złotym listem od natury, pożegnaniem, które nie jest smutne, tylko spokojne. To czas, w którym powietrze gęstnieje od wspomnień, a światło zmienia się w delikatny cień. W takim właśnie okresie, gdy zbliża się Święto Zmarłych, zatrzymujemy się częściej, by pomyśleć o tych, których już z nami nie ma, ale także o tych, którzy wciąż są, choć czasem zapominamy ich naprawdę widzieć.

Wstęp Są książki, które nie tylko się czyta. One czytają nas. Kiedy otworzyłam „Duchowe życie zwierząt”, zobaczyłam nie katalog zachowań, lecz zwierciadło. Każde opowiedziane spojrzenie, każdy drobny gest stał się nutą większej partytury, w której człowiek i zwierzę współbrzmią, czasem dysonują, a częściej szukają wspólnego pulsu. Zaczęłam zadawać sobie pytania, które pozornie są proste, a jednak dotykają samego rdzenia istnienia. Co czują zwierzęta.

Wstęp Zawsze fascynował mnie archetyp kobiety, która wymyka się schematom. Kobiety, która łączy w sobie łagodność i moc, ciszę i bunt, czułość i dzikość. Być może dlatego właśnie teraz, w czasie, gdy świat powoli zanurza się w ciszy jesieni, gdy liście szeleszczą jak szept przeszłych pokoleń, wracam do tematu wiedźmy. Zbliżają się Święta Zmarłych, czas refleksji, pamięci i duchowego przejścia. To moment, w którym granice między światami stają się cieńsze, a kobieca energia, ta intuicyjna, pierwotna i mądra, staje się szczególnie wyczuwalna.

Wstęp Poranek jest jak ciche otwarcie kurtyny. Zanim świat zacznie mówić głośno, zanim powiadomienia z telefonów porozpraszają uwagę, zanim obowiązki wejdą na scenę, mamy kilka sekund intymności tylko z własnym oddechem. Jeżeli budzisz się rano to to jest dobry dzień. Nie dlatego że wszystko będzie proste, jasne i radosne. Czasem wcale nie będzie. To jest dobry dzień dlatego że istnieje jeszcze możliwość.

Najgłębszym pragnieniem człowieka nie jest rada, lecz echo własnych słów w sercu kogoś, kto naprawdę słucha. Wstęp Żyjemy w epoce rozmnożonych słów i przyspieszonych odpowiedzi. Każde pytanie doczeka się instrukcji, każde zwątpienie znajdzie poradnik, a każdy lęk ma przypisane dziesiątki cytatów. Jednak im gęstszy staje się szum komunikatów, tym mocniej rośnie poczucie pustki. Człowiek nie pragnie bowiem tylko odpowiedzi. Człowiek pragnie obecności.

Wprowadzenie Wojna rzadko rozgrywa się wyłącznie na zewnątrz. Obrazy konfliktów, które docierają do nas codziennie, przenikają również do naszego wnętrza. Budzą nie tylko współczucie dla innych, lecz także ukryty strach, który nosimy od lat. Lęki, których źródło tkwi w dzieciństwie, potrafią nagle powrócić, kiedy świat zewnętrzny przypomina nam o doświadczeniu zagrożenia. Psychoterapia i sztuka mogą pomóc nazwać i przeżyć te emocje, a czasem nawet je przekształcić.

Wstęp Czy nasze życie jest zapisem własnej woli czy też wynikiem nieustannego poddawania się wpływom, które przejmują nad nami kontrolę zanim jeszcze uświadomimy sobie, że możemy wybierać? To pytanie od zawsze powraca do człowieka. Filozofowie, psychoterapeuci i artyści próbują je rozplątać, choć odpowiedzi wymykają się z każdą próbą uchwycenia. Może istotą życia nie jest bowiem znalezienie rozwiązania, ale samo stawianie pytań.

Wstęp Pasja to jedno z najpotężniejszych doświadczeń, jakie mogą spotkać człowieka. Psychologia i psychoterapia od lat badają, w jaki sposób pasja wpływa na nasze życie emocjonalne, stosunek do ciała, obraz siebie i zdolność do pokonywania trudności. Pasja nie jest luksusem, lecz jednym z fundamentów zdrowia psychicznego. To ona pozwala człowiekowi przetrwać najcięższe chwile, zakochać się w życiu na nowo i spojrzeć na siebie z czułością.

W świecie, w którym wszystko domaga się natychmiastowych odpowiedzi, istnieje doświadczenie, które unieważnia logikę domknięcia. Zniknięcie bliskiej osoby zmienia czas, język i ciało. Nie ma ciała do opłakania i nie ma pewności, że opłakiwać wolno. Nie ma winnych ani prostych narracji. Jest bezsenność, czujność i rytuały wykonywane dla kogoś, kto być może żyje, a być może już nie. Ten tekst jest próbą opisania psychologii życia w zawieszeniu.

Wstęp Czy kiedykolwiek zastanawiałaś się, dlaczego jedni ludzie zdają się promieniować pewnością siebie, podczas gdy inni stale zmagają się z poczuciem braku wartości? Dlaczego niektórym wystarczy jedno spojrzenie w lustro, aby poczuć motywację do działania, a inni patrzą na swoje odbicie z poczuciem niedostatku? Od wieków człowiek poszukuje odpowiedzi na pytanie, kim jest i jak może najlepiej wyrazić siebie. Odpowiedzi na to pytanie szukano w psychologii, w sztuce, a także w sporcie, który stał się metaforą rywalizacji i wytrwałości.

Wstęp Każda matka zostawia w psychice swojego dziecka odcisk, który kształtuje sposób, w jaki dziecko postrzega siebie i świat. Może to być odcisk ciepła, poczucia bezpieczeństwa i bezwarunkowej akceptacji, ale może też być to blizna po niewidzialnej ranie. W przypadku relacji z matką narcystyczną ten odcisk często przyjmuje formę nieustannego napięcia i przekonania, że miłość trzeba zasłużyć. Piszę ten tekst, aby przyjrzeć się wnikliwie dynamice między narcystyczną matką a córką.

End of hope Nadzieja jest jak subtelne światło, które pozwala iść naprzód nawet wtedy, gdy droga wydaje się niepewna i wyboista. Jest niewidzialną siłą napędową, która utrzymuje nas w ruchu, daje sens i wyznacza kierunek. Bez niej codzienne działania zaczynają tracić kolor, a przyszłość jawi się jako mglista i pozbawiona celu. Utrata nadziei jest jednym z najbardziej obciążających psychicznie doświadczeń, ponieważ dotyka rdzenia naszego istnienia.

Ten artykuł jest inny niż wiele moich dotychczasowych publikacji na Lunaria Atelier. Łączy naukową precyzję z perspektywą kliniczną psychoterapeutki psychodynamicznej oraz estetycznym spojrzeniem na proces zmiany. Jest to podróż przez neurobiologię, psychologię i sztukę, pokazująca, że zmiana myślenia nie jest jedynie metaforą, ale realnym procesem, który zapisuje się w strukturze naszego mózgu. Jako psycholog oraz psychoterapeutka psychodynamiczna wielokrotnie obserwuję, jak wewnętrzna transformacja pacjenta, wsparta relacją terapeutyczną i wglądem, wpływa nie tylko na jego emocje, relacje i decyzje, lecz także na działanie jego układu nerwowego.

Jakie siły wewnętrzne kształtują artystyczne dusze? Czy cierpienie rodzi geniusz, a choroba psychiczna towarzyszy twórczości jak cień? W tym artykule przyglądamy się czworgu ikon sztuki: Picassowi, Dalemu, Van Goghowi i Fridzie Kahlo. Analizujemy ich życie, twórczość, związki i zaburzenia z perspektywy psychologii, psychoanalizy i psychoterapii. Wstęp: granice między normalnością a szaleństwem w świecie sztuki Wielu wielkich artystów przekraczało granice tego, co uważano za normę.

Wprowadzenie Czym naprawdę jest narcyzm i dlaczego tak chętnie nazywamy nim innych, a tak rzadko zaglądamy w lustro? Czy narcystyczne zaburzenie osobowości to wyłącznie problem „tych złych”? A może wszyscy nosimy w sobie cień Narcyza, który tęskni nie za sobą, ale za byciem widzianym? W erze selfie, personal brandingu i duchowego coachingu, temat narcyzmu stał się równie modny, co niezrozumiany. Niniejszy artykuł zaprasza do głębokiej, psychoanalitycznej podróży przez literaturę, mitologię, sztukę i psychopatologię.

Archetypy kobiecości i męskości są obecne w naszej kulturze od zarania dziejów. Przewijają się przez mitologie, baśnie, sztukę i literaturę, tworząc niewidzialną strukturę tego, co uznajemy za kobiece lub męskie. W psychologii jungowskiej archetypy to obrazy pierwotne, zapisane w nieświadomości zbiorowej. W każdym z nas drzemie kobieta wilczyca i mężczyzna cień. Te wewnętrzne figury wzywają nas do konfrontacji, integracji i zrozumienia.

Zachęta do refleksji. To nie jest tekst, który da Ci gotowe odpowiedzi. To nie jest lista rad, którą można wydrukować i przykleić na lodówkę. To zapis ciszy, która zostaje po słowie „żegnaj”, kiedy jeszcze nie padło „do widzenia”. To próba zrozumienia, czym jest utrata, której nie sposób sobie wyobrazić. Kiedy umiera dziecko, świat się nie kończy, ale przestaje być tym samym światem.

Są tacy ludzie, którzy przez całe życie niosą w sobie niewidzialne dziecko. Dziecko, które nie zostało utulone. Dziecko, którego nikt nie wołał po imieniu z czułością. Dziecko, które zrozumiało zbyt wcześnie, że trzeba przestać czekać. To dziecko nie znika. Ono milczy w środku. A potem czasem krzyczy. Czasem się ukrywa. Czasem wybiera za nas. Ten artykuł nie jest poradnikiem. Jest osobistą refleksją.

Wizerunek zdrowia psychicznego w popkulturze przypomina krzywe zwierciadło. Zniekształca, przerysowuje, romantyzuje lub przeraża. Od lat pracuję jako psychoterapeutka i psycholog. Przez pewien czas byłam też częścią zespołu w szpitalu psychiatrycznym. Tam nauczyłam się, że za każdym objawem stoi człowiek z historią, nie statystyką. Dlatego dziś chcę opowiedzieć, jak kultura popularna mówi o zdrowiu psychicznym. I jak bardzo ten przekaz odbiega od rzeczywistości, którą widzę codziennie w pracy z pacjentami.

W baśniach nie chodzi o potwory. Chodzi o to, kto odważy się im spojrzeć w oczy. Baśnie i mity jako psychologiczne mapy duszy Baśnie, mity i legendy to nie tylko opowieści z dzieciństwa. To zakodowane w kulturze archetypy, głęboko zakorzenione w naszej nieświadomości. Zawierają symbole, które są wspólne dla ludzi niezależnie od epoki, pochodzenia czy języka. Każda z tych historii może być odczytana jako metafora rozwoju psychicznego, emocjonalnego i duchowego.