SpaceX'in elektromanyetik fırlatma sistemi konsepti / © SpaceX SpaceX'in kurucusu Elon Musk, yakın zamanda satın aldığı xAI şirketinin çalışanlarına, yapay zekâ (YZ) için uydu veri merkezleri üretecek bir fabrika kurmayı planladığını söyledi. Ayrıca, bu cihazları uzaya "fırlatabilecek" bir mancınık sistemini Ay yüzeyine yerleştirmeyi de önerdi. Musk, "Tahminime göre, iki ila üç yıl içinde yapay zekâ için işlem gücü sağlamanın en ucuz yolu, onu uzaya yerleştirmek olacak" dedi.

Dünyanın en büyük küresel binasının görseli / © Moon World Resorts Moon World Resorts şirketi temsilcileri, devasa bir kürenin içinde Ay’da yürüyormuş gibi bir deneyim yaratma fikrini hayata geçirmeyi teklif ettiler. Yeni girişime Moon adı verildi. İnşa edileceği yer hâlâ belirlenmemiş olsa da, basın bülteninde olası ülkeler arasında Suudi Arabistan’ın yanı sıra Avustralya, Brezilya, Çin, Mısır, Hindistan, Polonya, İspanya, Tayland, ABD ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin adı geçti.

Photo by Polina ⠀ on Pexels.com Eğer silikat kayaçları öğütülüp toprağa eklenirse, bu taş tozu atmosferdeki karbondioksitle reaksiyona girer. Yeni araştırmanın yazarları, bu yöntemin uygulanmasıyla 2100 yılına kadar her yıl Dünya atmosferinden bir gigatona kadar karbondioksitin uzaklaştırılabileceğini hesapladı. Bu, “geliştirilmiş kaya ayrışması” (enhanced rock weathering, ERW) adı verilen yeni bir teknolojidir. Öğütülmüş silikat kayaçlarının, tarım ürünlerinin yetiştirildiği toprağa eklenmesi önerilmektedir. Toz, karbondioksitle doğal olarak reaksiyona girdiğinde kalsiyum, magnezyum ve demir gibi mineraller oluşur.

Grotta del Romito mağarası / ©Wikimedia Commons Antik DNA analizi, nadir genetik hastalıkların tarih öncesi dönemlerde de var olduğunu gösterdi. Büyüme bozukluğu ile ilişkili bu hastalık, 12.000 yıldan daha uzun süre önce İtalya’nın güneyinde annesiyle birlikte gömülen bir genç kızda tespit edildi. Üst Paleolitik döneme ait bu çift mezar, 1963 yılında İtalya’nın güneyindeki Grotta del Romito mağarasında keşfedildi ve uzun süre bilim insanlarının dikkatini çekti.

Yeşil başlı karıncalar (Rhytidoponera metallica) grup seçilimine bir örnektir / © Alex Wild / antnest.co.uk Biyologlar, 280 ampirik çalışmayı analiz ederek doğal seçilimin yalnızca birey düzeyinde değil, aynı zamanda organizma grupları düzeyinde de işlediğini kesin olarak doğruladı. Katılımcıları arasında özgecil davranış bulunan topluluklar, evrimsel yarışta çoğu zaman bencil bireylerden oluşan topluluklara karşı üstün geldi, hatta bazı bireylerin grup yararı için kendilerini feda etmeleri gerekse bile.

Bir tabak karides veya tarak yerken, bu lezzetli deniz ürünlerinin sağlığınız için bir tehdit taşıyabileceğini hiç düşündünüz mü? Microbiology Spectrum’ta yayımlanan yeni bir çalışma, ithal deniz ürünlerinde antimikrobiyal direnç genlerinin (ARG’ler) tespit edildiğini ortaya koydu. Georgia Üniversitesi’nden mikrobiyolog Issmat Kassem ve ekibi, Atlanta’daki sekiz gıda pazarından alınan ithal karides ve taraklarda, kolistin direnç genleri taşıyan bakteriler buldu. Bu genler, son çare antibiyotiklere karşı direnç geliştiren süper bakterilerin yayılmasına katkı sağlayabilir.

Bir Reddit tartışmasında ya da X’te hararetli bir sohbete daldığınızda, karşınızdakinin bir insan mı yoksa bir yapay zeka mı olduğunu anlayabilir misiniz? PNAS Nexus’ta yayımlanan yeni bir çalışma, büyük dil modellerinin (LLM’ler) çevrimiçi tartışmalara tıpkı bir insan gibi katılabildiğini ortaya koydu. Carnegie Mellon Üniversitesi’nden araştırmacılar, bu modellerin sosyal medya platformlarında nasıl etkileşim kurduğunu inceledi ve sonuçlar gerçekten şaşırtıcı! YZ’nin insan gibi tartıştığını görmek hem büyüleyici hem de biraz ürkütücü.

Bir fincan kahvenin neden soğuduğunu ya da buzdolabınızın nasıl çalıştığını hiç düşündünüz mü? Bu soruların cevabı, termodinamik yasalarında yatıyor; özellikle, düzensizliğin (entropi) her zaman arttığını söyleyen ikinci yasa, evrenin işleyişini anlamada kilit bir rol oynuyor. The European Physical Journal Plus’ta yayımlanan yeni bir çalışma, 120 yıl önce ortaya atılan Nernst teoremini kesin bir şekilde kanıtlayarak termodinamiğin ikinci yasasıyla bağlantısını kuruyor ve Albert Einstein’ın bir yorumunu düzeltiyor.

Bir cihazın cebinizde dururken sizinle sohbet ettiğini, günlük planınızı organize ettiğini ya da bir toplantı için notlarınızı özetlediğini hayal edin. Bilim kurgu filmlerinden fırlamış gibi, değil mi? Ama büyük teknoloji şirketleri, bu hayali gerçeğe dönüştürmek için kıyasıya bir yarışta! TechXplore’ta yayımlanan bir makale, Apple, Google, Microsoft ve Amazon’un ideal yapay zeka (YZ) cihazını geliştirmek için nasıl çalıştığını anlatıyor. Bu cihazlar, telefonlarımızdan çok daha öte; adeta kişisel bir asistan gibi hayatımızı kolaylaştıracak.

Bir örümceğin avını yakalamak için ağını adeta bir zehirli battaniye gibi kullandığını düşünün! Frontiers in Ethology’de yayımlanan yeni bir çalışma, tüy bacaklı dantel dokumacı örümceğin (Callobius cinsi, Amaurobiidae ailesi) avını toksik ipekle sararak öldürdüğünü ortaya koydu. Bu örümcek, klasik zehirli ısırık yerine, sindirim enzimleriyle dolu ipeğiyle avını etkisiz hale getiriyor. Bu keşif, örümceklerin evrimsel yolculuğunu ve doğadaki rollerini anlamada yepyeni bir kapı aralıyor.

Bir kaplumbağanın 135 yıl yaşadığını ve üstelik yeni baba olduğunu duysanız ne düşünürdünüz? Evet, yanlış duymadınız! Zoo Miami’nin en yaşlı sakini, 517 pound (234 kg) ağırlığındaki Galapagos kaplumbağası Goliath, 135. doğum gününü ve ilk Baba Günü’nü kutladı. Bu dev kaplumbağa, Haziran başında ilk yavrusunu dünyaya getirdi ve bu olay, hem Zoo Miami için hem de nesli tükenmekte olan bu türün korunması için tarihi bir an oldu.

Fizik ve kimya alanındaki araştırmacılar, alüminyum monoklorür (AlCl) molekülünün dipol momentiyle ilgili uzun süredir devam eden bir gizemi çözdüler. Bu molekülün elektriksel özelliklerini doğru bir şekilde hesaplamak, bilim insanlarını on yıllardır zorlayan bir problemdi, ancak yeni bir çalışma bu soruya nihayet bir yanıt getirdi. Dipol Momenti Nedir? Bir molekülün dipol momenti, onun elektrik yük dağılımının asimetrisini ölçen bir vektördür ve genellikle Debye (D) birimiyle ifade edilir.

Sineklerin karmaşık hava manevralarındaki olağanüstü yetenekleri, büyük ölçüde "halter" adı verilen küçük, genellikle göz ardı edilen bir organa borçludur. Arka kanatlardan evrimleşen bu çubuk benzeri yapılar, sineklerin uçuş sırasında denge ve yönelimlerini korumalarında kritik bir rol oynar. Son yapılan araştırmalar, halterlerin bu dikkate değer jiroskopik işlevinin temelini oluşturan sofistike biyolojik mimariyi ortaya koyuyor. Halterler: Çift Fonksiyonlu Jiroskoplar Halterler, kanatlarla aynı frekansta salınan ancak aerodinamik bir işlevi olmayan minik yapılardır.

Bir an için zamanda 6.200 yıl geriye gittiğinizi hayal edin: İran’ın batısında, antik bir mezarlıkta, genç bir kızın fosilleşmiş kafatası bulunuyor ve bu kafatası, alışılmadık bir şekilde koni biçiminde! Antiquity dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, bu büyüleyici keşfi detaylandırıyor. Arkeologlar, Bakır Çağı’na ait bir mezarlıkta, kafatası deformasyonuna sahip bu genç kızın kalıntılarını ortaya çıkardı. Bu bulgu, sadece bir bireyin hikayesini değil, aynı zamanda antik kültürlerin geleneklerini ve yaşam biçimlerini de aydınlatıyor.

Bir ormanda yürüyüp karşınıza 5 metrelik bir yılan çıktığını hayal edin! Florida’nın Everglades bölgesinde bu, pek de hayal değil. Birmanya pitonları, bu sulak alanda istilacı bir tür olarak ekosistemi altüst ediyor. Ancak Conservation Letters’ta yayımlanan bir makale, Güneybatı Florida Koruma Derneği’nin (Conservancy of Southwest Florida) inanılmaz bir başarıya imza attığını duyurdu: 2013’ten beri 20 ton Birmanya pitonu bölgeden temizlendi! Bu, bir şehir otobüsü büyüklüğünde bir yılan yığını demek.

Bir fitness takip cihazının bileğinizde bükülerek hareketlerinize uyum sağladığını ya da bir robotun insan derisi gibi esneyip kendi kendine iyileşen bir “cildi” olduğunu hayal edin. Kulağa bilim kurgu gibi gelse de, Stanford Üniversitesi’nden araştırmacılar bunu gerçeğe dönüştürdü! Nature’da yayımlanan bir çalışma, kendi kendine iyileşen ve esneyebilen transistörler ile devreleri üreten yeni bir yöntemi tanıtıyor. Bu teknoloji, giyilebilir cihazlardan yumuşak robotlara kadar birçok alanda devrim yaratabilir.

Gökyüzüne bakıp, başka bir gezegende yaşam olup olmadığını hiç merak ettiniz mi? Belki de bir gün, Dünya’ya benzer bir gezegende yürüyen uzaylılarla tanışacağız! The Astrophysical Journal Letters’ta yayımlanan yeni bir çalışma, bu hayale bir adım daha yaklaştığımızı müjdeliyor. Çin ve Almanya’dan bilim insanları, Güneş benzeri bir yıldızın yaşanabilir bölgesinde, Kepler-725c adında yeni bir süper-Dünya keşfetti. Bu gezegen, Transit Zamanlama Varyasyonu (TTV) tekniğiyle tespit edildi ve Dünya’dan 10 kat büyük kütlesiyle, yaşam arayışı için heyecan verici bir hedef.

Bir dinozor fosili bulduğunuzu hayal edin; sadece bir kemik değil, neredeyse eksiksiz bir kafatası! Bu, bilim insanlarının Çin’in kuzeybatısında yaptığı son keşif ve bu fosil, tarih öncesi dünyanın devasa sakinlerinden birine, yepyeni bir sauropod türüne ışık tutuyor. Scientific Reports’ta yayımlanan bir çalışma, Jinchuanloong niedu adında yeni bir sauropod türünün keşfedildiğini duyurdu. Bu uzun boyunlu, otobur dev, Orta Jura döneminde yaşamış ve bize dinozorların evrimsel yolculuğu hakkında inanılmaz ipuçları veriyor.

Bir dinozor fosili bulduğunuzu hayal edin; sadece bir kemik değil, neredeyse eksiksiz bir kafatası! Bu, bilim insanlarının Çin’in kuzeybatısında yaptığı son keşif ve bu fosil, tarih öncesi dünyanın devasa sakinlerinden birine, yepyeni bir sauropod türüne ışık tutuyor. Scientific Reports’ta yayımlanan bir çalışma, Jinchuanloong niedu adında yeni bir sauropod türünün keşfedildiğini duyurdu. Bu uzun boyunlu, otobur dev, Orta Jura döneminde yaşamış ve bize dinozorların evrimsel yolculuğu hakkında inanılmaz ipuçları veriyor.

Gökyüzüne bakıp Jüpiter gibi devasa gezegenlerin nasıl oluştuğunu hiç merak ettiniz mi? Bu dev gaz topları, evrenin en etkileyici yapılarından biri, ama onların hikayesi, küçük çakıl taşlarıyla başlıyor! Nature Astronomy’de yayımlanan yeni bir çalışma, uzaydaki çakıl taşlarının ve kayaların, Jüpiter ve Satürn gibi dev gezegenlerin oluşumunda kritik bir rol oynadığını ortaya koydu. Bu minik parçacıklar, adeta bir yapbozun eksik parçaları gibi, gezegen oluşumunun sırrını çözüyor.

Doğu Grönland'daki Dickson Fiyordu'nun Copernicus Sentinel-2 uydu görüntüsü. Kaynak: Thomas Monahan. Bir sabah kahvenizi yudumlarken, dünyanın öbür ucunda, Grönland’ın ıssız bir fiyordunda dev bir dalganın gezegenimizi dokuz gün boyunca titrettiğini hayal edin. Kulağa inanılmaz gelse de, tam olarak bu olay 2023’te yaşandı! Nature Communications’ta yayımlanan yeni bir çalışma, Grönland’ın Dickson Fiyordu’nda meydana gelen iki mega-tsunaminin, dünya genelinde sismik titreşimlere neden olduğunu ortaya koydu.

Tuesday’s primary is the first big test of the legislation, which was opposed by voting rights groups and Democrats. Struggling to sell one multi-million dollar home currently on the market won’t stop actress and singer Jennifer Lopez from expanding her property collection. Lopez has reportedly added to her real estate holdings an eight-plus acre estate in Bel-Air anchored by a multi-level mansion.

Tuesday’s primary is the first big test of the legislation, which was opposed by voting rights groups and Democrats. Struggling to sell one multi-million dollar home currently on the market won’t stop actress and singer Jennifer Lopez from expanding her property collection. Lopez has reportedly added to her real estate holdings an eight-plus acre estate in Bel-Air anchored by a multi-level mansion.

Tuesday’s primary is the first big test of the legislation, which was opposed by voting rights groups and Democrats. Struggling to sell one multi-million dollar home currently on the market won’t stop actress and singer Jennifer Lopez from expanding her property collection. Lopez has reportedly added to her real estate holdings an eight-plus acre estate in Bel-Air anchored by a multi-level mansion.

Tuesday’s primary is the first big test of the legislation, which was opposed by voting rights groups and Democrats. Struggling to sell one multi-million dollar home currently on the market won’t stop actress and singer Jennifer Lopez from expanding her property collection. Lopez has reportedly added to her real estate holdings an eight-plus acre estate in Bel-Air anchored by a multi-level mansion.