Beytullah DOĞANAY
banner
bdoganay.bsky.social
Beytullah DOĞANAY
@bdoganay.bsky.social
Yazar | “REGRET” & “REGRETLESS” kitaplarının yazarı
Düşün, hisset, oku.
Kitaplar, projeler, başarılar — DM’de buluşalım.
Zimbardo’nun deneyinden sonra şu soru hâlâ geçerli:
📣 “Güç insanı mı bozar, yoksa sistem mi?”
Cevap karmaşık.
Ama tek kesin şey şu:
İzlenen değil, izleyen daha hızlı değişir.
Sizce?👇
#psikoloji #güç #etik #deney
July 12, 2025 at 12:53 PM
🔒 Stanford Deneyi bugün yapılamaz.
– Aydınlatılmış onam yoktu.
– Psikolojik güvenlik sağlanmamıştı.
– Müdahale gecikti.
Bu deney, psikolojideki etik kuralların yeniden yazılmasına neden oldu.
July 12, 2025 at 12:53 PM
2002’de Haslam & Reicher, benzer bir deney yaptı.
Sonuç?
Aynı şiddet ortaya çıkmadı.
Demek ki güç = şiddet değildir.
Kontekst ve yönlendirme çok daha etkili olabilir.
July 12, 2025 at 12:53 PM
📌 Yıllar sonra belgeler açıldığında ortaya çıktı:
– Bazı gardiyanlar rol yapmaları yönünde cesaretlendirilmişti.
– “Oyun” değil, yönlendirilmiş bir deneydi.
– Manipülasyon vardı.
Peki bu deney ne kadar "gerçekti"?
July 12, 2025 at 12:53 PM
📛 14 gün planlandı.
Ama 6. günde deney durduruldu.
Sebep mi?
Bir dış gözlemcinin tepkisi:
July 12, 2025 at 12:53 PM
Gardiyanlar sadece 2 gün içinde sadistleşti.
Mahkûmlar ağlamaya, isyan etmeye, itaat etmeye başladı.
Bazıları ruhsal çöküntü yaşadı.
İnsanların içindeki karanlık yüz, sadece bir rol ile nasıl bu kadar hızla açığa çıkabildi?
July 12, 2025 at 12:53 PM
👮‍♂️ Mahkûmlar gerçek polislerce evlerinden tutuklandı.
Soyunduruldular, numaralandırıldılar.
Gardiyanlar üniforma, gözlük, sopa aldılar.
Fiziksel şiddet yasaktı.
Ama psikolojik baskı serbestti…
Ve her şey çığrından çıktı.
July 12, 2025 at 12:53 PM
📅 1971, Stanford Üniversitesi.
Prof. Philip Zimbardo, şu sorunun peşine düştü:

> “İyi insanlar kötü koşullarda kötüleşir mi?”
24 katılımcı seçildi. 12’si gardiyan, 12’si mahkûm oldu.
Ama bu sadece bir rol oyunu değildi…
July 12, 2025 at 12:53 PM
🔐 Bir deney yapıldı.
24 genç erkek, 1 bodrum katı, 2 rol: gardiyan ve mahkûm.
14 gün sürecekti.
6. günde durduruldu.
Neden mi? Çünkü insan, güç karşısında hızla değişiyor.
🧵Hadi bu psikolojik karanlığı birlikte açalım:
July 12, 2025 at 12:53 PM
💬 Eğer sen de zamanı geri alabilseydin…
Ne değiştirirdin?
Ve en önemlisi…
Kendine nasıl davranırdın?
July 11, 2025 at 6:29 PM
🪞 Kendinle konuşmayı unutma.
Duygularına kulak ver.
Bir daha geri dönmek zorunda kalmayacağın bir yaşam, kendine dürüst davranmakla başlar.
July 11, 2025 at 6:29 PM
🕯️ Geçmişte kuramadığım cümleleri, bugün yazıya döküyorum:

Erteleme.

Hislerini bastırma.

Sırf kırılmasınlar diye kendinden vazgeçme.
July 11, 2025 at 6:29 PM
🧠 Zamanı geri alamasam da…
Bugünü değiştirebilirim.
Kendime daha nazik davranabilirim.
Hatalarımdan nefret etmek yerine, onları anlamaya çalışabilirim.
July 11, 2025 at 6:29 PM
💭 Pişmanlık, sadece geçmişin yükü değildir.
O, aslında geleceğin öğretmenidir.
“Keşke” demek, “bir daha asla aynı hatayı yapmayacağım” demenin diğer yüzüdür.
July 11, 2025 at 6:29 PM
🤫 Keşke daha fazla susmasaydım…
Kendimi anlamadan konuştuğum zamanlarda değil, kendimi bastırdığım anlarda kırıldım en çok.
July 11, 2025 at 6:29 PM
🕰️ Zamanı geri alabilseydim…
Hatalarımı değil, kendime karşı olan suskunluğumu değiştirirdim.
Bazı cümleleri kuramadığım, bazı duyguları söyleyemediğim anlar...
İşte asıl pişmanlık orada başlıyor.
July 11, 2025 at 6:29 PM
🔁 RT ederek başka yazarların da nefes almasına yardım et.
💬 Seni en çok etkileyen cümleyi yorumlara yaz. #Yazmak

#YazarTıkanması

#YazmaSüreci

#İlham

#KelimeYorgunluğu

#YazıSessizliği
July 6, 2025 at 12:21 PM
Bugün yazamıyorsan…
Bırak kelimeler dinlensin.
Unutma:
🌧 Sessizlik, en verimli yağmurun habercisidir.
Ve sen, yine yazacaksın…
July 6, 2025 at 12:21 PM