„Annie var eldsnögg að greina smágerð litróf á plötunum og varð fljótt einn helsti sérfræðingur stjarnvísindaheimsins í litrófsflokkun. Enda hefur hún verið kölluð skrásetjari himinsins. Allt í allt flokkaði Annie um 350.000 stjörnur [...]“
#vísindavefurinn
„Annie var eldsnögg að greina smágerð litróf á plötunum og varð fljótt einn helsti sérfræðingur stjarnvísindaheimsins í litrófsflokkun. Enda hefur hún verið kölluð skrásetjari himinsins. Allt í allt flokkaði Annie um 350.000 stjörnur [...]“
#vísindavefurinn
Margrét Nilsdóttir spurði Vísindavefinn: Hvað er vo- og -veifleigur í orðinu voveiflegur og hvaðan kemur orðið? Guðrún Kvaran svarar spurningunni.
#visindavefur #vísindavefurinn #voveiflegur
Margrét Nilsdóttir spurði Vísindavefinn: Hvað er vo- og -veifleigur í orðinu voveiflegur og hvaðan kemur orðið? Guðrún Kvaran svarar spurningunni.
#visindavefur #vísindavefurinn #voveiflegur
Nína Þórsdóttir spurði: "Getið þið frætt okkur um uppruna orðsins „askvaðandi“. Ekki var það þannig hér áður fyrr, að fólk væri vaðandi í öskunum sínum, eða hvað?" Guðrún Kvaran útskýrir merkinguna.
#visindavefur #vísindavefurinn #askvaðandi
Nína Þórsdóttir spurði: "Getið þið frætt okkur um uppruna orðsins „askvaðandi“. Ekki var það þannig hér áður fyrr, að fólk væri vaðandi í öskunum sínum, eða hvað?" Guðrún Kvaran útskýrir merkinguna.
#visindavefur #vísindavefurinn #askvaðandi
Það liggur skipsflak í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð. Hvaða skip er þetta og hvernig endaði það þarna?
#visindavefur #vísindavefurinn #Fossvogur #skipsflak
Það liggur skipsflak í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð. Hvaða skip er þetta og hvernig endaði það þarna?
#visindavefur #vísindavefurinn #Fossvogur #skipsflak
"Stutta svarið við spurningunni er framboð og eftirspurn. Það dugar hins vegar skammt því að þá þarf að svara því hvað skýrir framboð og eftirspurn. Þar skipta út- og innflutningur miklu máli."
#visindavefur #vísindavefurinn #gengi #krónan
"Stutta svarið við spurningunni er framboð og eftirspurn. Það dugar hins vegar skammt því að þá þarf að svara því hvað skýrir framboð og eftirspurn. Þar skipta út- og innflutningur miklu máli."
#visindavefur #vísindavefurinn #gengi #krónan
"Frá því að COVID-19 kom fram hafa yfir 150.000 rannsóknir verið birtar um sjúkdóminn, sem gerir SARS-CoV-2 að einni mest rannsökuðu veiru mannkynssögunnar."
Er heimsfaraldur COVID-19 enn í gangi?
Jón Magnús Jóhannesson svarar.
#COVID19
"Frá því að COVID-19 kom fram hafa yfir 150.000 rannsóknir verið birtar um sjúkdóminn, sem gerir SARS-CoV-2 að einni mest rannsökuðu veiru mannkynssögunnar."
Er heimsfaraldur COVID-19 enn í gangi?
Jón Magnús Jóhannesson svarar.
#COVID19
Ólafur Kjartansson og Hallgerður Hauksdóttir spurðu Vísindavefinn: Hvað er frostþurrkun og hversu góð geymsluaðferð er það? Páll Gunnar Pálsson matvælafræðingur fer yfir málið.
#frostþurrkun #visindavefur #vísindavefurinn
Ólafur Kjartansson og Hallgerður Hauksdóttir spurðu Vísindavefinn: Hvað er frostþurrkun og hversu góð geymsluaðferð er það? Páll Gunnar Pálsson matvælafræðingur fer yfir málið.
#frostþurrkun #visindavefur #vísindavefurinn
Hvenær kemur orðið 'jæja' fyrst fram og hvernig varð það til?
Guðrún Kvaran svarar spurningunni.
#visindavefur #vísindavefurinn #jæja
Hvenær kemur orðið 'jæja' fyrst fram og hvernig varð það til?
Guðrún Kvaran svarar spurningunni.
#visindavefur #vísindavefurinn #jæja
Ávaxtaflugur (Drosophila melanogaster) eru litlu flugurnar sem sveima stundum í kringum lífræna ruslið á sumrin. Þær eru þó ekki eingöngu hvimleiðir gestir í eldhúsinu heldur hafa þær gegnt hlutverki einnar mikilvægustu tilraunalífveru erfðafræðinga um árabil.
Ávaxtaflugur (Drosophila melanogaster) eru litlu flugurnar sem sveima stundum í kringum lífræna ruslið á sumrin. Þær eru þó ekki eingöngu hvimleiðir gestir í eldhúsinu heldur hafa þær gegnt hlutverki einnar mikilvægustu tilraunalífveru erfðafræðinga um árabil.
Innrauðar sánur verða æ algengari. En hvaða eiginleika hefur innrauða ljósið í þeim? Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum? Upprunalega spurningin var: Er hætta á því að innrauðir geislar í sánunni í Vesturbæjarlauginni bræði í manni heilann?
Innrauðar sánur verða æ algengari. En hvaða eiginleika hefur innrauða ljósið í þeim? Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum? Upprunalega spurningin var: Er hætta á því að innrauðir geislar í sánunni í Vesturbæjarlauginni bræði í manni heilann?
"Vatnajökull var mun minni við landnám og þá náðu skriðjöklar frá Öræfajökli líklega bara rétt niður á láglendi."
Þóra Ellen Þórhallsdóttir svarar spurningunni Hvað er vitað um byggð á Skeiðarársandi og í Öræfum á fyrstu öldum Íslandssögunnar?
"Vatnajökull var mun minni við landnám og þá náðu skriðjöklar frá Öræfajökli líklega bara rétt niður á láglendi."
Þóra Ellen Þórhallsdóttir svarar spurningunni Hvað er vitað um byggð á Skeiðarársandi og í Öræfum á fyrstu öldum Íslandssögunnar?
Kristófer og Eyþór spurðu: Hvaðan kemur nafnið Öræfajökull og hvernig varð það til? Hvað hét Öræfajökull fyrir gosið í jöklinum á 14. öld? Helgi Björnsson, prófessor emeritus í jöklafræði, svarar spurningunum.
Kristófer og Eyþór spurðu: Hvaðan kemur nafnið Öræfajökull og hvernig varð það til? Hvað hét Öræfajökull fyrir gosið í jöklinum á 14. öld? Helgi Björnsson, prófessor emeritus í jöklafræði, svarar spurningunum.
- gikksháttur og apaspil ýmissa íslenzkra uppskafninga -
"Orðið uppskafningur var upphaflega notað um uppskafið handrit, skinnhandrit sem letrið hefur verið skafið af og annað skrifað í staðinn [...]" Guðrún Kvaran svarar.
#uppskafningur
- gikksháttur og apaspil ýmissa íslenzkra uppskafninga -
"Orðið uppskafningur var upphaflega notað um uppskafið handrit, skinnhandrit sem letrið hefur verið skafið af og annað skrifað í staðinn [...]" Guðrún Kvaran svarar.
#uppskafningur
„Er hægt að fullyrða að jarðvísindafólk viti af Heklugosi fyrr en kvikan er á leið upp á yfirborðið? [...] Er ekki falskt öryggi að fara á Heklu og halda að viðvörun komi í tæka tíð ef viðkomandi er staddur á toppnum.“ Páll Einarsson svarar.
#Hekla #eldgos
„Er hægt að fullyrða að jarðvísindafólk viti af Heklugosi fyrr en kvikan er á leið upp á yfirborðið? [...] Er ekki falskt öryggi að fara á Heklu og halda að viðvörun komi í tæka tíð ef viðkomandi er staddur á toppnum.“ Páll Einarsson svarar.
#Hekla #eldgos
Þegar meðferð gegn COVID-19 er skoðuð, skiptir máli að hafa í huga hvort um er að ræða veiru- eða bólgufasa sjúkdómsins.
Jón Magnús Jóhannesson, læknir og rannsakandi, svarar spurningunni Hvaða lyf eru núna talin best gegn veikindum af völdum COVID-19?
Þegar meðferð gegn COVID-19 er skoðuð, skiptir máli að hafa í huga hvort um er að ræða veiru- eða bólgufasa sjúkdómsins.
Jón Magnús Jóhannesson, læknir og rannsakandi, svarar spurningunni Hvaða lyf eru núna talin best gegn veikindum af völdum COVID-19?
"Já, kalda stríðið hafði mikil áhrif á íslenskt samfélag. Ísland var ekki vettvangur hernaðarátaka en gegndi lykilhlutverki í kalda stríðinu vegna landfræðilegrar legu í Norður-Atlantshafi og tók skýra afstöðu með Vesturveldunum." Rósa Magnúsdóttir svarar.
"Já, kalda stríðið hafði mikil áhrif á íslenskt samfélag. Ísland var ekki vettvangur hernaðarátaka en gegndi lykilhlutverki í kalda stríðinu vegna landfræðilegrar legu í Norður-Atlantshafi og tók skýra afstöðu með Vesturveldunum." Rósa Magnúsdóttir svarar.
"Elsta heimild þar sem væringjar eru nefndir er rit um landafræði eftir Abu Rayhan Muhammad ibn Ahmad al-Biruni (um 973-um 1050), sem var einn mesti stærðfræðingur og málamaður á fyrri hluta 11. aldar." Sverrir Jakobsson svarar spurningu um væringja.
#væringjar
"Elsta heimild þar sem væringjar eru nefndir er rit um landafræði eftir Abu Rayhan Muhammad ibn Ahmad al-Biruni (um 973-um 1050), sem var einn mesti stærðfræðingur og málamaður á fyrri hluta 11. aldar." Sverrir Jakobsson svarar spurningu um væringja.
#væringjar
Tapaði einhver kalda stríðinu?
Rósa Magnúsdóttir, prófessor í sagnfræði við HÍ, fjallar um kalda stríðið í nokkrum svörum á Vísindavefnum. Hér er annað svarið hennar.
Tapaði einhver kalda stríðinu?
Rósa Magnúsdóttir, prófessor í sagnfræði við HÍ, fjallar um kalda stríðið í nokkrum svörum á Vísindavefnum. Hér er annað svarið hennar.
Þorbjörg Sigurðardóttir spurði: Eru til rannsóknir sem mæla hversu hátt hlutfall Íslendinga sem komnir eru yfir fimmtugt uppfylla þær kröfur að geta lesið sér til gagns?
Sigríður Ólafsdóttir, dósent á Menntavísindasviði HÍ, svarar.
#læsi #lesskilningur
Þorbjörg Sigurðardóttir spurði: Eru til rannsóknir sem mæla hversu hátt hlutfall Íslendinga sem komnir eru yfir fimmtugt uppfylla þær kröfur að geta lesið sér til gagns?
Sigríður Ólafsdóttir, dósent á Menntavísindasviði HÍ, svarar.
#læsi #lesskilningur
Stutta svarið er að sú fullyrðing að 50% skóladrengja séu ólæsir eftir 10 ára skólagöngu stenst ekki heldur byggir á misskilningi á því hvernig læsi er skilgreint og hvernig niðurstöður lestrarkannana eru túlkaðar.
Auður Soffíu Björgvinsdóttir svarar.
Stutta svarið er að sú fullyrðing að 50% skóladrengja séu ólæsir eftir 10 ára skólagöngu stenst ekki heldur byggir á misskilningi á því hvernig læsi er skilgreint og hvernig niðurstöður lestrarkannana eru túlkaðar.
Auður Soffíu Björgvinsdóttir svarar.
"Til að geta lesið sér til gagns þurfa nemendur að búa yfir tvenns konar færni, það er tvenns konar hæfileikum."
Sigríður Ólafsdóttir, dósent á Menntavísindasviði HÍ, svarar spurningunni Hver er fræðilega skilgreiningin á að geta lesið sér til gagns?
#lestur
"Til að geta lesið sér til gagns þurfa nemendur að búa yfir tvenns konar færni, það er tvenns konar hæfileikum."
Sigríður Ólafsdóttir, dósent á Menntavísindasviði HÍ, svarar spurningunni Hver er fræðilega skilgreiningin á að geta lesið sér til gagns?
#lestur
Hvaða færni þarf til að skilja lesinn texta?
"Tækifærin liggja í gagnreyndum kennsluaðferðum, í lestrarkennslu og læsiseflandi leik- og grunnskólastarfi, með markvissri vinnu með orðaforða til skilnings og tjáningar."
Sigríður Ólafsdóttir svarar.
Hvaða færni þarf til að skilja lesinn texta?
"Tækifærin liggja í gagnreyndum kennsluaðferðum, í lestrarkennslu og læsiseflandi leik- og grunnskólastarfi, með markvissri vinnu með orðaforða til skilnings og tjáningar."
Sigríður Ólafsdóttir svarar.
Hvað er slyðra og hvernig er hægt að reka af sér slyðruorðið?
Guðrún Kvaran svarar því.
#slyðra #slyðruorðið
Hvað er slyðra og hvernig er hægt að reka af sér slyðruorðið?
Guðrún Kvaran svarar því.
#slyðra #slyðruorðið
"Þó svo að hrun Sovétríkjanna hafi valdið lokum kalda stríðsins milli stórveldanna tveggja, þá hafa fræðimenn bent á að árið 1991 hafi í raun ekki markað þau skil í sögu Rússlands sem vonir margra stóðu til." Rósa Magnúsdóttir, prófessor í sagnfræði við HÍ.
"Þó svo að hrun Sovétríkjanna hafi valdið lokum kalda stríðsins milli stórveldanna tveggja, þá hafa fræðimenn bent á að árið 1991 hafi í raun ekki markað þau skil í sögu Rússlands sem vonir margra stóðu til." Rósa Magnúsdóttir, prófessor í sagnfræði við HÍ.